Zwart-,wit-,geel-,rood- en gemengd-racisme

Ga me nou niet vertellen dat er geen racisme onder moslims bestaat in Nederland (lees: H.Cengiz, de Correspondent, 300620). En dat er gelukkig geen grootschalige slavenhandel meer bestaat (zoals in het islamitische Mauritanië; Google NRC/Standaard/CNN/VPRO). Dat er geen Hindoestaans racisme onder creoolse Surinamers zou bestaan, geen Japans racisme tav. Koreanen, geen Chinees racisme tav. Afro-Amerikanen, geen racisme tussen de Zuid Amerikaans-inheemse volkeren en de Spaans-Amerikaanse bevolking, enz. En vertel me ook niet dat racisme uitsluitend een postkoloniaal effect is. Lees (en huiver)!

Een gewone algemene ontwikkeling en culturele belangstelling, enige historische kennis en de buitenlandse politiek een beetje volgen, plus niet meer dan 5 minuten Googlen en u weet: racisme is van alle tijden, van alle volken, op alle continenten, tot en met vandaag de dag (voor een aardig overzicht lees: M.Peulen, Vrij Links,140620). En, wat mij betreft, als je binnen één minuten niet 10 verschillende vormen van discriminatie kan opnoemen wordt het tijd om bij te scholen.

We hebben in Nederland zeker wat te doen aan racisme en discriminatie maar bedenk tegelijkertijd wel dat Nederland een van de minst racistische landen ter wereld is. Het antiracismedebat is inmiddels een platvorm geworden waarop allerlei ideologische en commerciële groeperingen zich luidruchtig verdringen om er hun voordeel mee te doen:

  • Black Live Matters. Oorspronkelijk een sympathieke Amerikaanse antiracisme beweging die inmiddels gekaapt dreigt te worden door Black Transgender Women beweging, (volg: -Dark Horse Podcast- van Dr.B.Weinstein/Dr.H.Heyen, die met een scherp analytisch mes de identiteitsideologie binnen de wetenschaps-, politieke-, kunst- en onderwijswereld zichtbaar maken). Inmiddels is BLM een volledig amorf ‘alt-left’ gepolitiseerd propagandabedrijf geworden waar vele zwarte intellectuelen afstand van nemen.
  • Bedrijven en adverteerders. Bedrijven die met goede maar ook opportunistische bedoelingen zich afficheren als antiracistisch waardoor andere bedrijven impliciet gedwongen worden hetzelfde te doen want zwijgen, negeren of genuanceerd reageren is op straffe van beschuldiging van racisme geen optie meer.
  • Musea. De museale wereld staat bedrijfsmatig onder grote druk, zeker na de coronacrisis. Meegaan met de politiek correcte mainstream is een elegante manier om te overleven. Goede of slechte bedoelingen doen daarbij helemaal niet ter zake, elk teken van twijfel of nuancering omtrent de historische, culturele of politieke betekenis van hun ‘koloniale/racistische/ discriminatoire collecties’ kan je de kop kosten.
  • Kunst. Standup comedians (de kanaries in de maatschappelijke mijn) kunnen zich grappen op en over de rand niet meer permitteren. Hardop zeggen wat grote delen van de bevolking niet meer durven zeggen is taboe en kost je je carrière. Hetzelfde mechanisme geld in de filmindustrie, de podiumkunsten, de beeldende kunst en de muziekwereld. Opnieuw: goede of slechte bedoelingen doen niet ter zake, het activistische racismedebat houdt de kunst in gijzeling, zeker in de VS. En wat in de VS gebeurt waait vroeg of laat over.
  • Politieke partijen. Er is geen politieke partij die zegt zich soms aan racisme te bezondigen, zelfs niet de PVV, DENK, FvD. Prima, daar zullen we hen aan houden. Ik geef toe niet erg nauwgezet de Kamerdebatten te volgen maar krijg wel de indruk dat het aan een gebalanceerde racisme/discriminatie discussie ontbreekt. En dat er taboe-onderwerpen zijn: de roep om koloniale herstelbetalingen, het ophitsende gevaar van het framen van zgn. politiegeweld op YouTube, het hardop benoemen van politiek racistische landen waarmee contact wordt onderhouden, een gedetailleerde rapportbespreking over het volstrekt gecorrumpeerde overheidssysteem in de overzeese gebiedsdelen en de chanterende ‘antikoloniale houding’ van hun bestuurders, ed.
  • Antiracisme Influencers. Popartiesten en andere BN’ers, gekleurd en blank, spelen via de reguliere en de social media een belangrijke en vaak wel sympathieke beïnvloedingsrol in het racisme debat. Vrijwel altijd speelt een mediagesprek met gekleurde deelnemers zich op een louter emotioneel en zeer eenzijdig en persoonlijk niveau af. Is men bang dat nuancering, contextkennis en hand in eigen boezem steken een verkettering van de eigen gekleurde peergroep oplevert? Ik denk het wel, want een uitsluiting door de eigen gekleurde identiteitsgroep is vele malen pijnlijker dan die van de ‘blanke tegenparij’.

Peergroup-bias, peergroup-pressure, cognitieve dissonantie, het Dunning-Kruger effect (geen weet hebben van eigen incompetentie), racisme en schuldprojectie, het zijn allemaal psychologische mechanismen die aan beide zijden van de zwart-wit discussie de redelijkheid in de weg staan en die tot zeer ongewenste overshoot-reacties leiden.

  • Media. Over de rol van de media wil ik kort zijn omdat er in deze -Webnotities- al vaak genoeg over geschreven is. Onafhankelijke media bestaan niet en dat is op zich ook geen probleem zolang men maar niet beweert het wel te zijn. Maar meer en minder objectieve media bestaan wel. Media worden door de dagelijkse (onderbuikse) online polarisatie en de mediaconcurrentie gedwongen een zeer korte reactietijd te hanteren, want elke twitterstorm en viraal gegane YouTube video is nieuwswaardig. Weg objectiviteit, weg factchecking, hoor en wederhoor, contextonderzoek, degelijke redactiediscussie. Geen tijd. Dat is wat klokkenluiders van de dagbladmedia langzamerhand over hun journalistieke cultuur naar buiten durven brengen.

In dit verband een aanrader om te lezen, over de grensvervaging tussen de social media, technologie en politiek, over de complexiteit en ‘de nieuwsfabricatie’ in de journalistiek: ‘Antisocial, Online Extremists, Techno-Utopians, and the Hijacking of the American Conversation’, Andrew Marantz, 2019. (Marantz is een journalist bij The NewYorker)

  • Onderwijshervormers. Niks mis mee dat lagere en middelbare schoolboekjes meer aandacht besteden aan de horror’s van de koloniale tijd en de na-effecten ervan in de huidige tijd. Ik hoop alleen dat het hele slavernijprobleem door de eeuwen en alle continenten heen in al zijn aspecten genuanceerd neergezet wordt (inclusief de vele doden die vielen onder de witte voorvechters van de afschaffing van de slavernij).

Een ander mi. uiterst verontrustend fenomeen is de aanval van links extremistische bewegingen op wetenschapsinstituten. Vele universiteits-besturen en docenten in de VS moeten de laatste jaren voor hun baan vrezen als ze niet een cursus antiracisme doorlopen (de zgn. witte wasstraat) om zich ‘te bevrijden van hun onbewust racisme’ en publiekelijk hun ‘wit racistische schuld’ bekennen. Onderwijsprogramma’s moeten nauwgezet op racistische bewoordingen worden doorgelicht, herschreven of verwijderd en allerlei gender-specialistische studies werden toegevoegd (waarbij gender gezien wordt als een non biologisch, non evolutionair, sociaal construct, oorspronkelijk bedacht door patriarchaal dominante witte wetenschappers). Sterker nog, de moderne wetenschap zelf zou racistisch zijn, evenals de Verlichting waarin ze haar historische wortels heeft. Een bizarre ontwikkeling, het einde van de vrije wetenschap, het vrije denken en spreken en onderzoeken. En het begin van sektarische zuiveringen die doen denken aan de tijden van Mao.

De diepe onderliggende filosofische laag bij deze ontwikkeling (die sinds de jaren 70 van de vorige eeuw gaande is) wordt briljant weergegeven in een korte YouTube video(s) door Helen Pluckrose: ‘Fighting Postmodernism from the Left’. Aanrader! Kortom: de wereld zit heel wat ingewikkelder in elkaar dan de Critical Race and Gender Activists je willen doen geloven. Ik maak me zorgen omdat ik ditmaal niet denk dat het allemaal wel weer over zal waaien. En zeker niet als het kritisch denken aan zelfcensuur gaat doen

Die is gek (2)

Ik ben maar gestopt met het doorspitten van al die artikelen rond Willem Engel (leidsman van de #viruswaanzin beweging). Gestopt met het verzamelen van al die bizarre uitspraken, verdachtmakingen, hyperbolen, doodoeners en bedekte zelfverheffingen. Ze passen perfect in het profiel van complotdenkers en kwaadaardige narcisten. Je kan om ze lachen maar toch zijn het gevaarlijke mensen die zeer veel persoonlijke en maatschappelijke schade en onrust teweeg kunnen brengen (neem Trump maar als iconisch voorbeeld).

Een gemakkelijke tegenwerping is dat je iemand nooit op zijn persoon(lijkheid) moet bestrijden (het ad-hominem verbod); altijd op de bal en niet op de persoon blijven spelen. Met die grondregel ben ik het hardgrondig eens want drogredeneringen (en dat zijn er opgeteld nogal wat) versluieren, misleiden en zetten je op het verkeerde been, ook al is er niet altijd sprake van een bewuste bedrieglijke intentie.

Met het ‘psychiatriseren van personen’ als middel om iemands geloofwaardigheid te ondermijnen moet je erg oppassen, zelfs als je denkt: die kon wel eens dement, psychotisch of verslaafd zijn. In die gevallen heb je een expert nodig die onderzoek doet om vast te stellen of iemand toerekeningsvatbaar, wilsbekwaam of gewoon crimineel is. Een narcist/psychopaat zal zo’n onderzoek nooit toestaan, tenzij door justitie gedwongen en zelfs dan kan geweigerd worden. En ook al heeft iemand een vastgestelde psychiatrische diagnose dan maakt dat hem/haar nog niet direct ongeschikt voor het uitoefenen van een beroep of onverantwoordelijk voor zijn/haar uitspraken.

Toch zou ik een uitzondering willen maken op het ad-hominem verbod voor in ieder geval twee diagnoses: de Narcistische en de Antisociale Persoonlijkheidsstoornis (in de volksmond: psychopaat). En dan wel in een context waarbij er sprake is van een publieke functie of een leiderschap met grote verantwoordelijkheden voor werknemers of volgelingen van welk soort dan ook.

De reden daarvoor is dat een belangrijk kenmerk van narcisten en psychopaten hun structurele bedrieglijkheid, misleiding en manipulatie is, en dat is niet gemakkelijk zichtbaar als je er geen neus voor hebt. Er zijn meerdere typen narcisten: het ‘groteske-type’ en het ‘criminele-type’ herken je achteraf nog wel. Maar op het ‘covert- en het bestuurders type’ moet je echt even studeren en een neus voor ontwikkelen. Zelfs de neus van de gezaghebbende psychopatenspecialist psycholoog R.D. Hare liet hem in een onbewaakt ogenblik wel eens in de steek (lees: ‘Snakes in Suits’, P. Babiak, R.D.Hare, 2016)

Het is psychiaters en psychologen verboden om een psychiatrische diagnose te stellen als je een persoon niet in onderzoek hebt gehad. Maar in de VS negeerden ze het wettelijke en het beroepsverbod massaal in het geval Trump, omdat ze het hun maatschappelijke verantwoordelijkheid vonden de bevolking te waarschuwen tegen de rampen die Trump nationaal en internationaal zou gaan veroorzaken (lees:‘The dangerous case of Donald Trump’ Bandy X. Lee, ea.,2017). Er werd niet naar hen geluisterd (zoals er zo vaak niet geluisterd wordt naar experts die al jarenlang waarschuwen voor klimaatverandering, lucht-, grond- en watervervuiling, ontbossing, virusuitbraken, ed.)

De narcist en de psychopaat vertonen een gesloten denksysteem, een fort met een groot arsenaal aan leugens en halve waarheden, brainwashtactieken, schuldprojectie, (emotionele) chantage, etc. Een onneembaar fort, zelfs voor forensische behandelexperts in het geval een narcist/psychopaat veroordeeld wordt. Als je het fort binnengaat ben je reddeloos verloren. Er zijn heel wat mensen die psychisch, financieel en maatschappelijk kapot zijn gegaan aan maligne narcisten/psychopaten, en niet zelden ook letterlijk dood.

En er zijn heel wat volken die onder een narcistisch/psychopathisch leiderschap uitgeroeid, gemarteld, uitgeput en uitgebuit zijn. Het heeft geen enkele zin, sterker nog het is gevaarlijk om met hen in gesprek te gaan, zoals je ook geen kaartspelletje speelt met een notoire valsspeler. Door gedurende langere tijd te letten op iemands emotionele reacties, denkpatronen, zijn intieme gedrag, publieke daden en uitspraken kan wel degelijk het profiel van een narcist/psychopaat zichtbaar worden. En dan moet je wel op de man spelen en niet meer op de bal. Of nog beter…. waarschuwen niet aan het spel te beginnen want u gaat niet alleen verliezen maar u blijft met een gebroken arm achter. Op het Malieveld. En denkt dan later….die rattevanger was gek.

Woke en Woorden

Via ‘Woke’ acties moeten we allemaal wakker worden, ons bewust worden van ons eigen discriminatieve denken en handelen. Van onze eigen gedragingen waarbij we als witte mensen bijvoorbeeld discrimineren naar huidkleur, geslacht, etnische achtergrond en  seksuele voorkeur. Waarbij we ons bewust moeten worden van onze koloniale – en patriarchale geschiedenis en daarvoor alsnog verantwoording moeten afleggen.

Over discriminatie en racisme schreef ik eerder twee artikelen (link). Over de ´Woke’ acties nog niet. Ik heb daar geen enkel probleem mee, zolang ze niet op rellen, vernieling en plundering uitdraaien. Maar zoals bij soortgelijke maatschappelijke acties, vraag ik me af hoe effectief deze zijn. Behalve enige demonstraties in de buitenlucht, lopen de acties vooral via Internet. In mijn beleving een uiterst passief actiemiddel. Want het is iets te gemakkelijk om het woke-geloof te belijden via enige getypte woorden van bijval. Je hoort er dan wel bij, maar je hoeft er verder niets voor te doen.

Verder zie ik dat veel van die internet acties zich concentreren op het fanatiek tot stand brengen van censuur via internetzwermen en virtuele heksenprocessen. Wat anderen niet meer mogen denken, zeggen, schrijven of onderwijzen. Wie goed is of slecht. Wie uit de geschiedenis moet worden verwijderd (Note bene: Woodrow Wilson, de grondlegger van de Verenigde Naties, de Volkenbond in de jaren twintig). Een materiele maar vooral virtuele beeldenstorm, zoal in België en Nederland in de 16e eeuw en Byzantium in de 7e eeuw.

Wie censuur predikt, zal onvrijheid oogsten. Maar precies omgekeerd aan de verwachting. Zie in het verleden het Duitsland van Hitler, het Rusland van Stalin. Zie alle autoritaire ontwikkelingen om ons heen in de Oost Europese landen, Turkije, Rusland etc.  en in Amerika en China.

Effectieve Woke acties vereisen geen censuur. Dat gaat alleen maar over de vorm en de woorden. Ze vereisen goed georganiseerde maatschappelijke acties met concrete doelen en eisen. Binnen de Gemeenten en de Provincies, binnen de maatschappelijke organisaties en politieke partijen en richting het parlement. En dat is domweg heel veel ondankbaar werk en duurt jaren. Kijk naar de arbeidersbewegingen in het begin van de twintigste eeuw. De gevestigde maatschappelijke- en economische machtsorde krijg je niet echt in beweging via internet, behalve voor de vorm. Behalve via goedkope belijdenissen met de mond, via een incidentele persverklaring of advertentie, of een weggehaald beeld. En via zelfcensuur. Want ieder bedrijf dat wat aan de Woke generatie wil verdienen houdt zichzelf wel in, is opperst voorzichtig met reclame-uitingen.

Ik ben bang dat dit weer de zoveelste kortdurende ‘rave’ zal worden, wegens gebrek aan tijd en werk van drukbezette momentane activisten. Maar die censuur, daar zit ik wel over in en over de ´newspeak´ die van ons allen vereist wordt.  Puur Orwelliaans. All these little internetbrothers are watching you.

Twijfel is eerste vereiste in de informatie-wildernis

Hoe betrouwbaar zijn de media nog? Je moet je steeds afvragen of iets de volledige waarheid is en niets dan de waarheid. We worden tegenwoordig gedwongen op het gebied van informatie zowel jury en rechter te zijn over de betrouwbaarheid van informatieverstrekkers. Veel informatieverstrekkers hebben er geldelijke belangen bij om ons iets wijs te maken,vooral Vloggers. Bekende gezichten kramen veel onzin uit om maar hun (goed verdienende) roem in de media op een peil te houden

Journalistieke informatie van degelijke dagbladen (zonder chocoladeletters…) lijkt nog de enige enigszins betrouwbare informatiebron. Maar als je thuis bent in een onderwerp zie je ook in die bladen artikelen die uitblinken in oppervlakkigheid en gebrek aan inzicht en ronduit foute feiten.

Zo staat bijvoorbeeld Portugal de laatste weken ´bekend´ om zijn corona-uitbraken. Maar daar is alleen sprake van in de dichtbevolkte buitenwijken van de twee grote steden en het betreft voornamelijk nauwelijks zieke jongeren. In de Zuidelijke toeristische helft van het land is sedert begin Maart slechts sprake geweest van circa 1000 besmettingen en 19 doden. De autoriteiten blijven echter stug doorgaan met testen, traceren en dagelijks cijfers publiceren, in tegenstelling tot veel andere landen. En dat krijgen ze publicitair nu negatief op hun brood.

Tegenwoordig wordt veel journalistiek informatie per woord of per muisklik betaald. Dus moeten ook tekstschrijvers (ik noem ze maar geen journalisten meer) bij alles wat ze schrijven bedenken hoe ze een potentiele lezer over kunnen halen op hun verhaal te klikken en er enige minuten aan te spenderen, terwijl de reclame voorbij flitst.. Je inkomen moeten verwerven per aangeklikt verhaal is pure commercie, geen informatieverstrekking.

De commercie vereist kijkers, lezers, luisteraars. Tussen alle media is sprake van enorme concurrentie om de aandacht van de nieuwsconsument. Dus moeten de berichten eenvoudiger, pakkender, ongenuanceerder en als het nodig maar leugenachtig. Nieuwsvoorziening via Internet is grotendeels commerciële onzin geworden. Alleen Wikipedia wordt tenminste enigszins gecontroleerd door collega-kenners, maar is domweg voor de meeste mensen te saai.

De opzet van de journaals en talkshows op de televisie ( en radio) vereisen eenvoud, compactheid en kort benodigde aandachtspanne anders zijn de zappers al weer weg. Ze leunen op vertrouwde gezichten (‘wat speelt er, Ron ?’), bekende Nederlanders voor de leukheid (waar hebben die allemaal wel niet verstand van?) en een goed geprofileerde presentator. Amusement met infantiele informatiewaarde.     

Wetenschappers spelen dit spel mee, ze moeten wel om voor hun faculteit en universiteit een ambassadeursrol te spelen. Of om motieven van persoonlijke roem. Zelfs wetenschappers kramen onzin uit voor roem en geld (Schwaab: Wij zijn ons brein…).

Boekenprogramma´s zijn als entertainment niet meer interessant. Te weinig kijkers. Alleen documentaires kunnen de echte informatievoorziening via het meeleven met ervaringen van anderen nog enigszins benaderen. Wellicht dat daarom Podcasts ook zo populair zijn geworden: geen leestijd van 2 minuten, maar degelijke gesprekken.

Biologisch reageert de mens altijd op signalen van dreiging, op onbekende positieve en negatieve signalen (‘nieuws’ gierigheid), op sociaal groepsgevoel (roddels, spelletjes, humor etc.). De commerciële media leveren hun informatie toegespitst op die menselijke mechanismen. Via Nieuwsapps en Sociale media krijgen we wat we vragen en zijn zelfs verslaafd geraakt aan die virtuele wereld. Virtueel betekent echter tegenwoordig meestal fantasievol.  Het heeft weinig meer met echte werkelijkheid van doen.

Al we ons grotendeels afwenden van de hitsige dagelijkse media, hebben we veel tijd over om zaken die ons echt interesseren af en toe eens uit te zoeken.

Het verraad aan de rede in tijden van chaos

Eigenlijk kun je beter zeggen: het verraad aan de Redelijkheid omdat het begrip Rede vaak te zeer geassocieerd wordt met ‘verstand, als pure logica, zonder gevoel’. Redelijkheid is meer geassocieerd met ‘verstandigheid, als de uitkomst van verstand en gevoel’, als paard en ruiter in samenwerking. 

Een voorwaarde om ‘redelijk’ te zijn verondersteld in de eerste plaats ‘eerlijkheid’ bij het ‘waarheid spreken’. En de waarheid spreken veronderstelt dat men uitgaat van ‘de feitelijkheid van iets’, en hier zit de knoop. Men kan een kaal feit, bv. het huidige weer (zonnig, 25 graden), altijd op verschillende niveaus bekijken: die van de boer, die van de vakantieganger, de terrasexploitant, de meteoroloog, etc. Waarheid spreken betekent dus bereid zijn bij eenzelfde geobserveerd feit ‘het niveau van analyse’ (of betekenisgeving, interpretatie) duidelijk aan te geven. En bij een meningsverschil over wat waarheid is, het niveau van analyse van een opponent als legitiem te erkennen.

In het meest ideale geval is een waarheidsspreker iemand die zelf in staat is zijn mening over wat waarheid is op alle denkbare niveaus van analyse aan te geven, om daarmee zijn mening zo volledig mogelijk te onderbouwen. Maar dat blijft een ideaal: een boer is immers niet tegelijk ook nog een terrasexploitant, meteoroloog en piloot. Sterker nog, het is zelfs een ideaal om te veronderstellen dat een expert een volledige waarheidsspreker kan zijn, vooral als zijn terrein uitermate complex of controversieel is.

Dat is een reden waarom men op complexe kennisgebieden in teams werkt, om zoveel mogelijk nuttige analyseniveaus te genereren en om blinde vlekken, autoriteitsdenken en kennismisbruik door een enkele expert te voorkomen. Wetenschapsteams, en de wereldwijde wetenschappelijke gemeenschap waarin ze zijn ingebed, hebben een ingebouwd zelfcorrigerend vermogen dat dwingt tot redelijkheid. Een expert kan hooguit een gerespecteerde, gezaghebbende woordvoerder van die gemeenschap zijn maar zal in zijn eentje het hele complexe veld (met soms honderden wetenschappelijke publicaties per dag) niet kunnen overzien. Wat de expert wel kan is eerlijk zijn, eerlijk over datgene waarover in binnen die wetenschappelijke gemeenschap consensus bestaat en die dus door de buitenwereld uiterst serieus genomen moet worden.

Maar wat een discussiant redelijkerwijs niet kan doen is die andere de mond snoeren om hun mening uit te spreken (bv. over het klimaat, racisme, seksisme, globalisme etc.). In een redelijk debat mag men dus niet ‘de zonde van het weglaten’ begaan. De imperatief van een redelijke discussie is niet alleen de waarheid spreken, maar de waarheid te spreken, de hele waarheid en niets dan de waarheid.

Redelijkheid in een serieuze conversatie is de optelsom van eerlijk zijn, de feiten kennen, de context van de feiten kennen en het niveau van analyse van de feiten kunnen benoemen en andere mogelijke niveaus van analyse noch bij zichzelf noch bij een opponent willen uitsluiten of weglaten. De waarheid mag dan meervoudig zijn, maar de eerlijkheid is enkelvoudig. En de waarheid claimen is iets anders dan de waarheid spreken.

Dit als intro voor het volgende probleem dat mi. één van de grootste bedreigingen van onze tijd is: de polarisering van opvattingen over ‘de werkelijkheid’ cq. ‘de waarheid’ en het schreeuwende gebrek aan een ‘redelijke discussie’ in de publieke mediale ruimte.

Die polarisering speelt zich op een zeer breed terrein af:

  • populistisch-links tegenover populistisch-rechts (politiek niveau);
  • zwart tegen blank (cultureel niveau);
  • gelijkheid tegenover ongelijkheid (ideologisch niveau);
  • have tegenover have-not’s (economisch niveau);
  • religie tegenover atheïsme (filosofisch niveau);
  • aangeboren tegenover aangeleerd (wetenschappelijk niveau);
  • klimaatontregeling tegenover ontkenning van klimaatontregeling (wetenschappelijk niveau);
  • inclusiviteit tegenover exclusiviteit (niveau identiteitspolitiek);
  • hoge cultuur tegenover lage cultuur (ideologische niveau);
  • hetero tegenover LHBTQ (niveau identiteitspolitiek).

Het polariseringsgevaar is nog betrekkelijk onschuldig wanneer die zich afspeelt als felle discussie in de media maar niet meer als ze daadwerkelijk fysieke consequenties heeft in de buitenwereld. In Amerika is dat het duidelijkst zichtbaar: rellen met miljoenen schade (bv. Charlottesville, Minneapolis, Seattle, NY, LA); het opheffen en ombouwen van het politieapparaat (bv. Minneapolis-, Baltimore-PD), het verwijderen van universitaire docenten (bv. het Evergreen-college incident), het staken van wetenschappers (bv. #ShutdownSTEMacademia-beweging); het ontslag van journalisten (bv. NY Times), tienduizenden vermijdbare Covid19 doden en het fysiek bedreigen van gezondheidswerkers (anti-lockdown beweging), ed. Dat snijdt erin.

Opgeteld lijkt het een aanhoudende aanval op vrijwel alle overheidsinstituten, de wetenschap, de journalistiek, sommige kunst en cultuurinstituten en ze is zichtbaar langs het hele links/rechts politieke spectrum. Deze protest trend is in de VS begonnen en de eerste tekenen dat die overwaait naar het Europese continent zijn al zichtbaar:

  • verbodsovertredende actievoerders tegen de Corona noodwet en het RIVM (viruswaanzin-beweging);
  • het bekladden van musea, standbeelden en straatnamen (antiracisme beweging);
  • het framen van politieoptreden (contextloze videobeelden op sociale media);
  • het ernstig bedreigen van openbare bestuurders (burgemeesters, gemeente ambtenaren, politici);
  • het bedreigen en denigreren van wetenschappers (P.C.Emmer, J.Peterson, ea.);
  •  het beschadigen van 5G masten waarbij obstructie van hulpdiensten, ed. 

Het voorliggende probleem is niet dat er veel maatschappelijke, zeer hete hangijzers zijn, maar het fenomeen polarisatie zelf. Oftewel de vervuiling van de ‘redelijke discussie’ waardoor de hete hangijzers oeverloos en onoplosbaar worden en in geweldadigheid uitmonden. Als het redelijke gesprek verdwijnt, dan blijft de confrontatie in de straat over. En die confrontatie van op zich vredige demonstranten, tegendemonstranten en politie kan zeer snel en zeer gewelddadig escaleren (en is niet alleen simpelweg te wijten aan relschoppers).

Je vraagt je af: wat is een ‘redelijke discussie’, zijn daar ‘redelijke regels’ voor? (Ja) Welke factoren kun je aanwijzen die ‘de redelijkheidsregels’ in de weg staan? (Ja, minstens tien). Daarover de volgende keer meer. 

1 Juli 2020: en al die doden dan?

Na 1 juli lijkt alles weer enigszins normaal te worden. Het kabinet acht de wekelijkse Corona-persconferenties niet meer nodig. We kunnen ons allemaal weer een beetje vrijer bewegen, ook richting de stranden. Er is sprake van opluchting en door het mooie weer lijkt de stemming opperbest. Maar vergeten we de doden nu al?

Waar is de rouw om die bijna 10.000 Corona doden in ons land, al dan niet officieel geteld? Waar is de compassie voor al die familieleden die hun geliefden haastig in kleine kring moesten begraven? Met de kleine Brabantse dorpen die vele inwoners in een tijdsbestek van enige weken verloren? De compassie met al die doden in andere landen? Wereldwijd zijn er ‘officieel’ al bijna 500.000 doden geteld.

We zijn nog steeds bezig met de nasleep van de moord op honderden MH-17 passagiers. We herdenken nog steeds de rampen in Enschede en Zeeland. De Koning herdacht op 4 mei eenzaam op de Dam de slachtoffers van WO II, 75 jaar geleden. En al die doden en chronisch zieken van de huidige ramp dan?

De regering wordt om excuses gevraagd voor de politionele acties in Indonesie meer dan 70 jaar geleden. Voor ons slavernijverleden in de 17e eeuw. Nú, in het heden, zou een officieel excuus op zijn plaats zijn voor de duizenden doden in de verpleegtehuizen, die werden veroorzaakt door gebrek aan beschermingsmiddelen en het ambtelijk blokkeren van testen van de verplegend personeel en verzorgden.

Het lijkt me haast onvoorstelbaar dat de regering na 1 Juli niet tenminste één dag van Nationale Rouw afkondigt met bijbehorende 1.5 meter ceremonies bijvoorbeeld in Den Bosch. We mogen al die doden en hun familieleden niet zomaar achter ons laten, nu we weer een beetje van de vrijheid kunnen genieten.     

Discriminatie en Racisme (slot)

Nederlanders met een niet-Westerse migratieachtergrond vormen circa 15% van de bevolking. Meer dan vier op de vijf inwoners zijn dus ‘wit’. Het is dit gegeven dat bepalend is voor de overheersing van witte Nederlanders in de neoliberale markteconomie, de bestuursstructuren, de media en de politiek. Want zoals gewoonlijk co-opteren bestuurders, managers en anderen bijna altijd collega’s en medewerkers die ‘veilig’ passen binnen de eigen groep. Er is na jaren discussie al bijna wetgeving nodig om witte mannen met hoge functies te dwingen om volstrekt capabele vrouwen in hun gelederen op te nemen.

In deze setting te spreken van ‘racisme’ en ons ‘slavernijverleden’ is zinloze breedspraak. Er is eenvoudigweg sprake van discriminatie door de heersende klasse van iedere inwoner (ook witte) die niet in het ‘profiel’ past van de aanwezige politieke bestuurs- en managementcultuur bij overheden en bedrijven. Ten behoeve van de reputatie en de media belijden bedrijven en instellingen non-discriminatie met de mond en worden vrouwen en gekleurde mensen getoond als medewerkers en klanten. Het zijn mediagenieke non-discriminatie Public Relations presentaties voor de bühne, net als het thema duurzaamheid en het redden van de planeet.

Je dringt alleen door in hogere echelons in zo’n witte maatschappij door opleiding en aanpassing. Dat geldt ook voor een boerenzoon uit Groningen. De inwoners met een Noord-Afrikaanse, Turkse en Oosterse achtergrond hebben daarbij de handicap dat zij binnen hun eigen etnische groepen strak vasthouden aan de door de eigen religie bepaalde familiecultuur, nationaliteit en taal. Daarmee zonderen ze zichzelf af. Ze zetten zo zichzelf al op achterstand die nauwelijks in te halen is met extra onderwijs en non-discriminatie maatregelen van de overheid. Het enige waar je in deze zin op moet vertrouwen is dat over enige generaties die verschillen in cultuur langzaam zullen verdwijnen.

Desalniettemin is het een grondwettelijke taak van de overheid discriminatie op alle fronten te bestrijden. Ook binnen de politiekorpsen welke  overbemand zijn met oudere witte mannen. Ook binnen de belastingdienst en andere overheidsdiensten, die veelal tot ‘profiling’ aangezet worden door managers via te behalen kwantitatieve prestatie ‘targets’,  of het nou aantallen- en qua bedragen binnen te halen verkeersboetes zijn of terugbetaling van toeslagen.

De in Nederland volstrekt onbeheersbaar geworden grootschalige internationale handel in drugs heeft de sociale omstandigheden in de onderste lagen van de bevolking in de grote (provincie) steden volstrekt verziekt. Wie wil er werken in onregelmatige tijdelijke schoonmaakbaantjes als je dagelijks een weeksalaris kunt verdienen met het rondbrengen van cocaïne aan beter gesitueerden of miljonair kunt worden met een wietplantage? Wie kan de politie verwijten dat ze in het inmiddels bijna onmogelijke gevecht tegen drugscriminaliteit daardoor juist de onderste sociale lagen van de bevolking ‘profileren’?  

De enige echt volwaardige aanpak die hout snijdt, is het systematisch verbeteren van de opleiding, de rechtspositie, de salarissen en de voortdurende bijscholing van de laagst betaalde burgers. De bedrijfsmatig geëiste super-efficiëntie in gewerkte en variabele uren in  tijdelijke contracten gedurende zeven dagen per week en 24 uur per dag tegen minimale lonen is de bepalende factor die minderheden in hun sociale omstandigheden en ontplooiing als volwaardige burger begrenst. Die enige stabiele bestaanszekerheid voor hen tot een mythe maakt. Dat geldt niet alleen voor burgers met een niet-Westerse migratieachtergrond, maar ook voor de armere witte bevolking, waaronder de werknemers met een westerse migratieachtergrond, zoals velen in de landbouw en de voedings-/vleesindustrie. Het is niet voor niets dat het bestaande ongenoegen dat zich uit bij de antiracisme demonstraties, tegelijkertijd rellende witte jongeren in beweging brengt.

Alleen een respectvolle behandeling door bedrijven en overheden van alle inwoners als ‘waardige burgers’, vooral economisch, zal discriminatie van en tussen (groepen van) burgers systematisch kunnen verminderen. Ons economisch neoliberale systeem is daar echter niet op ingericht. Burgers, ook de witte, worden gewaardeerd als consument, maar verafschuwd als kostenpost.

Discriminatie en Racisme (1)

Ieder mens discrimineert andere mensen in de omgang. Discrimineert: maakt onderscheid en gaat anders met ze om. Discrimineert tussen familieleden, vrienden, kennissen, collega’s, anderen bij toevallige ontmoetingen. Kijkt onderscheid makend naar mensen in de media. Naar mensen met een andere etnische achtergrond. Naar inwoners van andere landen. Mensen discrimineren altijd en vooral anderen, die ze als bedreigend ervaren, zelfs als dat feitelijk niet zo is.

Menselijke groepen definiëren zichzelf ten opzichte van andere groepen ook door een zelf gekozen onderscheid. Bijvoorbeeld: jong, hoogopgeleid, hip tegenover…. Ook groepen discrimineren: gaan anders met niet tot de groep behorende mensen om. Ook binnen grotere samenlevingen ‘discrimineert’ men elkaar, vooral naar etniciteit. Het concept etniciteit wortelt in het gegeven dat de leden van bepaalde bevolkingsgroepen zich identificeren met gezamenlijke kenmerken, zoals nationaliteit, stamverwantschap, religie, taal, cultuur of geschiedenis en de daaraan ontleende normen en waarden (Wikipedia).

Terwijl discriminatie in de omgang tussen mensen en groepen van mensen biologisch een axioma is, vereisen we in een democratische rechtsstaat terecht dat de gemeenschappelijke overheid op geen enkele wijze geen onderscheid maakt tussen burgers. Onze grondwet stelt al in de inleiding: ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld’.

Ik hanteer met name steeds het woord discriminatie en niet de term racisme. ‘Racisme’ is een Westers ideologische duiding van het ongelijk behandelen van mensen met een andere huidskleur, en dan vooral mensen met een niet-witte huidskleur door mensen met een witte huidskleur.

In Amerika is het racisme historisch bepaald door systematische achterstelling van de armere delen van de bevolking, vooral van de zwarte, maar ook van de arme witte bevolking. Er is nooit sprake geweest van een door de overheid systematisch jarenlang gevoerd beleid van goed lager en middelbaar onderwijs in achterstandswijken en arme gebieden. Achterstandsgetto’s in de grote steden die ontstonden door het wegtrekken van de blanke bevolking. Ditzelfde gold voor de armere ´witte´ stadjes en dorpen op het armere platteland. Je maakt je eigen succes en je eigen welvaart is de ideologie. Het is de ideologisch bepaalde economische ongelijkheid die het racisme voedt. Arm wit versus arm zwart.

The poor white: He’s taught in his school, from the start by the rule, that the laws are with him, to protect his white skin, to keep up his hate, so he never thinks straight, about the shape that he’s in, but it ain’t him to blame, he´s only a pawn in their game. Bob Dylan 1964.

Met de vrije wapencultuur en een inmiddels gemilitariseerde politie (iedereen kan een wapen hebben en is dus gevaarlijk – behalve rijkere blanken…) is elke dag sprake van een stille oorlog tegen en tussen de armere bevolking, met regelmatige kleinere of grotere uitbarstingen. In mindere mate (geen wapens!) zie je het zelfde in Engeland – een traditionele klassenmaatschappij waarin (bijna institutioneel) de armere bevolking ( ook de gekleurde) wordt gediscrimineerd en populistische media hoog tegen laag en arm tegen arm opzet.

In continentaal Europa is echter vooral sprake van etnische groepsdiscriminatie. Van Noord Afrikaanse moslims in de grote steden. Maar ook tussen grote stadsbewoners en plattelandsbewoners. Tussen arm en arm in achterstandswijken. Tussen wanhopig zoekenden naar huurhuizen en asielzoekers. Tussen werkloze minderheden en laagopgeleide rechts-populisten. Maar de overheden kunnen niet beschuldigd worden van ideologisch systematische verwaarlozing van bepaalde etnische groepen.

Ook in de rest van de wereld is diepgaand sprake van etnische discriminatie.  Tussen stammen in Afrikaanse landen. Tussen rijk en arm in Zuid Amerika. Tussen hindoes en moslims in India. Tussen Chinezen en non-etnische Chinezen. Tussen Birmezen en Royhingya.  

De echte discriminatie tussen etnische groepen wordt bepaald door de economische machtsstructuren. En alleen daar ligt een oplossing voor het verminderen van de discriminatie tussen bevolkingsgroepen. Niet in het aanklagen van de ´witten´, niet in het herzien van de geschiedenis, noch in het neerhalen van standbeelden. Dat is allemaal weinig effectieve oppervlakkige symboolpolitiek met 24-uurs nieuwswaarde. Zie deel 2.

Lessen uit de Pandemie 2 – We kunnen niet anders….

We kunnen niet anders dan ons als individuen aanpassen aan een nieuwe snel veranderende buitenwereld.

We lijken weer terug te gaan in de geschiedenis naar een situatie waarin we als individuele mensen eerder rekening dienen te houden met wat er waarschijnlijk in de wereld om ons heen gaat gebeuren en hoe we daarmee omgaan, dan hoe we zoals voorheen in alle vrijheid ons eigen leven zouden willen vormgeven. De pandemie en de wereldwijd aanzwellende politieke- en economische crisis beroven ons van de vrijheid om individueel nog ‘normaal’ door te leven en in de buitenwereld te bewegen.

Dat betekent dat we ons moeten beraden op onze eigen persoonlijke positie in deze nieuwe wereld. Het heeft weinig zin om alleen maar te kijken vanuit onze directe materiële belangen op korte termijn. Hoe je werk /baan zich zal ontwikkelen, kunnen de meesten van ons nu op geen enkele manier meer voorspellen. Of we ons huidige inkomen zullen behouden ook niet, want wellicht zullen de hoge kosten van de pandemie en de werkloosheid ook nog leiden tot veel hogere belastingen.

In de komende artikelen wil ik vanuit verschillende filosofische gezichtspunten bespreken hoe een persoonlijke heroriëntatie op een nog onbekende nieuwe wereld er uit kan zien. Meanderend vanuit verschillende perspectieven kunnen beelden worden opgeroepen die daaraan bijdragen.

De beroemdste filosoof van de Verlichting, Immanuel Kant, formuleerde voor zijn filosofische studies 4 vragen:

  • Wat kan ik weten?
  • Wat is de mens?
  • Wat moet ik doen?
  • Wat mag ik hopen?

Dat zijn vragen welke bij zulke beschouwingen kunnen helpen.

Om met de laatste vraag te beginnen: zonder geloof in een God die zich altijd met ieder van ons helpend bezig houdt, is er weinig te hopen. De filosoof Nietzsche stelde dat met de opening van de doos van Pandora, waaruit alle rampspoed over de wereld werd gestort, ook de ‘hoop’ de wereld in kwam. Hij noemde de Hoop de ergste van alle menselijke kwalen, omdat de hoop mensen langer laat lijden dan nodig is.

Het heelal en de wereld om ons heen heeft geen, althans voor een mens te kennen, betekenis. Ook in een nieuwe onbekende wereld moeten we zelf betekenis geven aan ons leven in een wereldse natuurlijke omgeving waarin we als mens geen speciale positie hebben.

De Natuur legt ons als mens leefregels op, waar niemand aan kan ontsnappen. We moeten niet op de helling van een vulkaan gaan wonen, die kan uitbarsten. Noch op kale hellingen waar bij heftige regen modderstromen ons mee kunnen sleuren, noch aan de oevers van rivieren die kunnen overstromen. En ook in de toekomst moeten we ons blijven beschermen tegen levensbedreigende besmettingen met bacillen of virussen. Veiligheid, overleven vereist aanpassing aan onze natuurlijke omgeving. Dat is de moraal van de natuur, wat ook onze menselijke ideeën zijn. Ook klimaat sceptici ontkomen in de toekomst niet aan hitte, verdroging, overvloedige regenval, en stijgende oceanen.

Pensioenakkoord zinloos voor jongeren

Het bejubelde pensioenakkoord zorgt voor een ‘betere’ toekomstige verdeling van de totale collectieve pensioenpotten tussen ouderen en jongeren. Maar het akkoord heeft eigenlijk betrekking op een niet meer bestaande situatie. Na de tweede wereldoorlog gingen de meeste jongeren na hun middelbare school aan het werk, meestal in vaste banen. Ondanks zgn. pensioenbreuken door wisseling van baan, slaagden de meesten van de huidige pensionado’s erin om na 40 jaar werken ongeveer 50% van hun gemiddelde salaris tijdens hun werkzame leven als pensioeninkomen (incl. AOW) op te bouwen.

Maar die situatie bestaat al lang niet meer. De jongere generaties zijn door langere studies pas op veel latere leeftijd gaan werken. En de jongste generatie werkenden bouwt nauwelijks pensioen op binnen hun laagbetaalde flexcontracten en via hun banen bij wisselende payrollers. Die zullen die 50% helemaal niet bereiken, ondanks dit akkoord. ZZP’ers moeten hun pensioen zelf regelen (wat meestal niet gebeurt). Kortom voor circa 40% van de huidige jongere beroepsbevolking heeft dit pensioenakkoord nauwelijks iets te betekenen. Hun toekomstige lage pensioenen (AOW+ een beetje) zullen toch weer door de generaties na hun moeten worden opgebracht. 

Waarom dan toch al die juichkreten bij dit jarenlang onderhandelde akkoord? Omdat de onderhandelende partijen allemaal krijgen wat ze willen. De werkgevers krijgen in de toekomst met veel lagere pensioenpremies te maken. De vakorganisaties bereiken voor hun huidige oudere ledenbestand (met vaste contracten) een grotere zekerheid ten aanzien van hun toekomstige pensioenuitkeringen. En Den Haag is de discussie over rekenrentes en pensioenkortingen eindelijk kwijt.