Checklist voor waarheidslievenden

Vandaag wil ik niet:

Liegen o
Niet nakomen o
Verdoezelen o
Roddelen o
Verzuimen o
Verdraaien o
Dramatiseren o
Huichelen o
Insinueren o
Verbergen o
Slachtofferen o
Doen alsof o
Bedriegen o
Verraden o
Samenspannen o
Verneuken o
Sjoemelen o
Ontkennen o
Betwijfelen o
Versluieren o
 Afleiden o
Opscheppen o
Speculeren o
Vervalsen o
Overdrijven o
Doen alsof o
Schijn ophouden o
Misleiden o
Bagatelliseren o
Verduisteren o
Achterhouden o
Omkopen o
Smokkelen o
Verzwijgen o
Manipuleren o
(over) Bluffen o
Pretenderen o
Mystificeren o
Frauderen o
Plagiaat plegen o
Kwaad spreken o
Facultatief…… o

Aan de achterkant van de waarheid

Het begrip Waarheid heeft nu wel zijn langste tijd gehad. Het is zwaar verouderd omdat de Waarheid een veel te complex begrip is geworden, omdat de wereld te complex is geworden, omdat er zoveel soorten waarheden en pseudo-waarheden in omloop zijn gebracht. Je weet niet meer aan welke feiten je je vast moet houden, welke betekenis en interpretatie je aan feiten moet geven. Of sterker nog: wat zijn feiten eigenlijk?

Filosofen hebben zich al eeuwen theoretisch en praktisch bezig gehouden met het probleem Waarheid en natuurlijk kwamen die er ook niet uit. Maar hun ideeën erover zijn nog wel redelijk te overzien als je een beetje in de stof bent opgevoed. De gewone man maakte zich er eeuwenlang ook niet al te druk over. Wat waar is werd je door de machthebbers en gezagsdragers voorgehouden, en als je het er niet mee eens was of het allemaal niet begreep dan was er nog altijd het zwaard en het grote oplosmiddel: de Ware God en zijn ondoorgrondelijke wegen. Maar wat moet je, nu God dood is verklaard, de Macht gedemocratiseerd, de Wetenschap verdacht is en de Vrijheid van denken en doen zo groot is dat je het zelf maar uit moet zoeken wat waar of gelogen is?

Nou goed, als je er dan aan de voorkant van de Waarheid niet in kan, dan moet je het eens aan de achterkant van de Waarheid proberen, want daar zit de Leugen. Jah, zeg je, maar als je niet weet wat de Waarheid is dan weet je ook niet wat een Leugen is. Fout! Dat weet je dondersgoed! Of beter gezegd, je voelt het onmiddellijk als je liegt! Waar of niet?

Je weet misschien niet altijd of je het bij het juiste end hebt maar je voelt wel onmiddellijk aan je water dat je iets leugenachtigs zegt of doet. De geleerden hebben trouwens al vaak genoeg vastgesteld dat een mens per dag enkele tientallen malen liegt of iets wat er op lijkt. Ik bedoel, we weten het, we voelen het als we ‘iets onwaars’ zeggen.

Dus wat staat ons te doen als we toch zoveel als mogelijk Waarheid willen spreken? Nou, dat betekent dus zoveel mogelijk de Leugen terugdringen. De wereld zou er wel wat beter door draaien, toch?

Maar hoe doe je dat praktisch, gewoon dagelijks minder leugenachtig zijn en daarmee de wereld wat verbeteren? Da’s niet zo moeilijk, gewoon dagelijks een leugenlijstje aflopen. Een checklijstje boven je bureau, op de koelkast of in je computer hangen. En dan trainen. Wat voor checklijstje?

Zie volgende column!

Totale overschatting eigen rol

Het CBR heeft dringend artsen nodig om de enorme achterstanden bij de keuring van oudere automobilisten weg te werken. Incompetente organisatie natuurlijk, want deze situatie had je al jaren aan kunnen zien komen en duurt nu ook al jaren. Tot grote schade van de burger.

De dringend benodigde extra artsen die af en toe zo’n keuring kunnen doen, moeten echter wel, zo blijkt nu, eerst een opleiding van 5 weken volgen voordat ze in staat worden geacht vast te stellen of iemand, die al tientalen jaren auto rijdt, dit ook in de toekomst nog zal kunnen. En daar hebben de meeste artsen weinig zin in en tijd voor. Het lukt het CBR dus nauwelijks die artsen aan te trekken.

Niet alleen een incompetente organisatie, dat CBR, maar ook nog eens een club die haar eigen belangrijkheid volstrekt overschat,. Jammer genoeg zijn er meer van dit soort ambtelijke organisaties met veel te grote bevoegdheden en een opgeblazen idee van de eigen rol in de samenleving. Zou Pechtold zo’n club kunnen enig gezond verstand bij kunnen brengen?

Morele boven- en onderwereld

Het probleem met narcisten en met narcistische leiders in het bijzonder is dat zij heel slecht personen en gezagsinstanties boven zich verdragen. Ze willen ze juist controleren. Wat waar of niet waar is, wat waarschijnlijk of geldig is, dat komt bij hen van binnenuit, uit hun eigen geest, en niet van buiten, van de wetenschap, het recht, of gezaghebbende personen op een bepaald expertisegebied. 

De gemiddelde mens laat zich op zijn eigen ideeën over de werkelijkheid, over zijn vermeende feiten wel corrigeren. Maar een narcist verdraagt het niet gecorrigeerd te worden want dat ervaart hij als de mindere zijn. Daarom is een narcist niet geïnteresseerd in de feiten, de waarheid en de expertise van anderen, tenzij die stroken met wat hijzelf denkt, dan zal hij er handig gebruik van maken om anderen mee te controleren, te manipuleren. 

Kortom, de narcist luistert niet naar de waarheid buiten hemzelf, hij creëert de waarheid. Hij leeft niet met de feiten, hij maakt de feiten. Hij kent de regels maar maakt zijn eigen regels. Hij hoort het expertadvies maar geeft zelf zijn expertoordeel.

In die zin kan men niet zeggen dat een narcist liegt want voor liegen heb je een zeker benul nodig van wat waar, waarschijnlijk of geldig is, en het kost een leugenaar veel moeite en geslepenheid om dat juist te verbergen. Een narcist heeft daar geen last van, hij hoeft niks te verbergen want hij plaatst het hoogste gezag over wat waar, waarschijnlijk en geldig is binnen zichzelf. Het is een gesloten denksysteem, dat is de aard en de dynamiek van zijn persoonlijkheidsstoornis. 

Daarom zitten mi. de media en allerlei deskundigen op een verkeerd spoor als zij een narcistisch leider (bv. Trump) confronteren met zijn onzin en hem turven op het aantal leugens per week. Zoiets helpt niet want bij een dergelijke insteek gaat men ervan uit dat zoiets een corrigerende werking heeft op de narcist, of op zijn minst op zijn directe omgeving. Een narcist heeft van die kritiek weinig last, het moedigt hem alleen maar aan nog harder van leer te trekken. 

En als zijn directe omgeving, zijn ‘adviseurs’, hem proberen te corrigeren vervangt hij ze door ‘betere adviseurs’ die bereid zijn ‘het beleid’ te ondersteunen. Een beleid dat overigens meestal chaotisch is omdat de binnenwereld van de narcist chaotisch is, stuurloos, vooral omdat hij geen morele regels en kompas heeft om zich in de wereld mee te oriënteren.

Het probleem is dus nooit de narcistisch leider zelf die at random gevaarlijke brokken maakt, hij is onbereikbaar, oncorrigeerbaar. Je verspilt je tijd met de hoop dat het op den duur wel beter zal gaan of dat hij nog in zijn werk moet groeien. Maar een narcist groeit niet want je groeit door het maken van fouten, door trial en error, en de narcist maakt nooit fouten. Nee, het probleem zit bij degenen die hem in het zadel zetten (nou ja, je kunt je es vergissen als sollicitatiecommissie.), maar vooral bij degenen die hem in het zadel houden. 

Kortom, als je tegenwicht wil geven aan een narcistisch leider, richt je pijlen dan niet op hem maar op de moraliteit van zijn directe medestanders. Maak hen ten volle verantwoordelijk voor de brokken die hun narcistische leider maakt. In de VS, en daarmee in de hele wereld, zijn de brokken die de White House staf, de Republikeinse Partij en hun lobbyisten maken meer dan overduidelijk.

En dichterbij: richt je pijlen op de personen in Raden van Toezicht, de Raden van commissarissen, de Ondernemingsraden, De Raad voor de journalistiek, etc. Niet op narcistische CEO’s, Hoofdbestuurders, Partijleiders, etc.  De vermenging van de morele bovenwereld met de morele onderwereld van  leiders met een narcistische (en psychopathische) persoonlijkheid, en dat zijn er in de geschiedenis van de politieke, financiële, militaire en religieuze wereld nogal wat, die vermenging is misschien wel het grootste, rampzalige gevaar voor de democratie. 

Laffe bestuurders

Boeren kunnen massaal ongestraft actie voeren voor hun financiële belangen, gesteund met geld van de agro-industrie.

Jonge mensen worden massaal gearresteerd en ieder beboet voor 350 euro omdat ze actie voeren voor hun onzekere toekomst in een door klimaat veranderingen bedreigde wereld, waar de landbouw voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor is.

Bestuurders treden altijd krachtig op tegen de kleine burger, maar nooit tegen de vertegenwoordigers van grote industriële belangen. Deze democratie is laf en lam.