Die is gek (3)

De Waarheid komt in drie smaken: de pseudo waarheid, de redelijke waarheid, en de echte waarheid. Zeg maar: Trump, Einstein en Karel van Wolferen. Zeg maar: de leugen en de domheid, de correlatie en de causaliteit, en de openbaring en de zelfverheffing. 

Die drie waarheden hebben elk hun eigen spreekbuis: de sociale media, de wetenschappelijke tijdschriften, en het tijdschrift ‘Gezond Verstand’. De introductie van het tijdschrift ‘Gezond Verstand’ is te zien op YouTube waarin de aarslikkende interviewer Ramon Bril (‘zoiets moois, historisch, waanzinnig, abonneer je!’) de houtje-touwtje blèbberende journalist Karel van Wolveren alle ruimte geeft voor zijn, met narcistische bescheidenheid gepresenteerde, theorieën over hoe de (corona) wereld echt in elkaar steekt. 

Je mag dan wel (emeritus) hoogleraar Vergelijkende Politieke en Economische Instituties zijn (sinds 2006, daarvoor journalist), dat betekent nog niet dat je een alom gezaghebbend figuur bent buiten je eigen specialistische discipline of een alom hooggewaardeerde researchjournalist. En dat gezag is nu juist waar van Wolferen zich wel op laat voorstaan. In veel van zijn interviews en presentaties (zie YouTube) verklaart hij zich openlijk boven alle Nederlandse mainstream kranten, de politieke elite, de (virus)wetenschappers, etc., met als vast uitgangspunt dat alle overheden over alles zullen liegen als ze de kans krijgen. 

Niet voor niets is hij de laatste jaren afgeserveerd in de academische en de mainstream journalistieke wereld en inmiddels als een hardgekookte complotdenker wordt gezien die zich alleen nog kan handhaven in de echokamers van andere ‘kritische denkers op alternatieve media’, zoals ze zichzelf graag noemen (mn. Cafe Weltschmerz op YouTube)).

Het fenomeen complottheorie, complotdenkers en complotdenken is behoorlijk complex omdat het zeer veel aspecten omvat, zoals: 

  • het type theorie (tientallen veelsoortige theorieën, van bizarre tot haast geloofwaardige);
  • het type persoonlijkheid (samenhang met narcistische en psychopathische trekken, structureel oppositioneel gedrag); 
  • het type denken (van een duidelijke psychiatrische geïsoleerde waan en paranoïdie, tot onopvallende confirmation  bias, cognitieve dissonantie, magisch- en cultdenken); 
  • de persoonlijke geschiedenis (kwetsbaarheid als gevolg van psychotrauma’s door gezagsfiguren en autoriteitsinstanties, bindingsangsten, affectieve verwaarlozing, weinig opleiding); 
  • de persoonlijke levensomstandigheden (isolement door cognitieve en sociale beperkingen, soms leeftijdsafhankelijk);
  • reguliere groepsondersteuning van gelijkgestemden (door honderden samenzweringsplatformen op internet);
  • extreme groepsdruk (door deelname aan radicale, sektarische of terroristische bewegingen);
  • actuele maatschappelijke omstandigheden (oorlogsdreiging, pandemie, chemische en farmacologische  vervuilingsincidenten);
  • het ‘Netflix-effect’ (door films en boeken met CIA/pandemie/Roswell/Bigtech /Bigfarma etc. samenzweringen). 

Afgezien van deze inhoudelijke aspecten is wellicht de belangrijkste vraag: hoe schadelijk zijn complotdenkers eigenlijk? 

De Platte Aarde-denkers lijken niet een maatschappelijk probleem te vormen. De Apollo-maanlandingsontkenners ook niet. Maar de Newage Antivaxxers, 5G stralings-activisten, Pedosatanische complotgekkies en Coronawappies vormen wel een maatschappelijk gevaar omdat ze levensbedreigend zijn voor derden. Veel doden zijn al gevallen als gevolg van publicaties door complotdenkers.

Heeft de samenleving behoefte aan een complottijdschrift als ‘Gezond Verstand’ (1miljoen eerste oplage)? Ja, zoals er ook behoefte is aan cocaïne, partydrugs, veel vlees en vis, fastfood, vliegvakanties, tropische hardhoutvloeren, auto’s, met uiteindelijk dodelijke gevolgen door georganiseerde criminaliteit, global warming en welvaartziektes.

En nee, we hebben geen behoefte aan een polarisering van het coronabeleid, aan het vollopen van ziekenhuizen en aan straatrellen omdat complotdenkers de bevolking wijs maken dat alle regeringen in de wereld je met duistere bedoelingen beliegen met hun maatregelen. Het is nu zaak loyaliteit te tonen met ernstig zieken, covid en niet- covid patiënten en hun families. Loyaliteit met overbelastte gezondheidzorgers, en al diegenen die achter de linies hun best doen om de bevolking coronavrij te maken. En ja, ook ten behoeve van ondernemers, de dienstverlening-, cultuur- en evenementensector. Nu solidair zijn en dan zien we later wel in hoeverre overheden fout zaten.

Nee, geen enkele behoefte aan opfokkende krantjes en schadelijke onlinetypes als Karel van Wolveren die bij deze ego-positief bevonden is. En vast ook wel geheel overtuigd en vrijwillig wil tekenen voor een plek in het zwartste scenario.

Cheapfake en Deepfake

U weet ongetwijfeld dat er sinds een tiental jaren een informatieoorlog van ongekende, exponentiële omvang gaande is. Mis- en desinformatie worden geproduceerd door bekende en anonieme individuen, samenzweringsgroepen, overheden (mn. Russische en Chinese trollfarms), en gedumpt in de mainstream- en social media. Het fenomeen explodeert als een confettifabriek over ons heen. De meest simpele fakeberichten komen in de vorm van snel en goedkoop verspreide teksten, in platforms, blogs en podcasts. En de nogal simpele low-tech gemanipuleerde videoberichten kent u al via de Nancy Pelosi en Obama clips, de zgn. cheapfakes. 

Maar sinds kort maken zeer geavanceerde AI en andere digitechnologie het mogelijk dat uw perfect nagebootste gezicht en stem (face- and voiceswap technology) bijvoorbeeld in een pornofilm terecht kunnen komen, wat gemakkelijk het carrière-einde van elke publieke figuur kan betekenen. Deze geavanceerde zgn. deepfake technologie is in staat volkomen synthetische audio en videoberichtgeving te maken: deepfake interviews met gezagsdragers, deepfake privégesprekken, deepfake verslagen van gebeurtenissen, wetenschappelijke onderzoek, militaire installaties, etc. Hollywood besteedde tot voor kort miljoenen aan special-effects en perfecte ‘realistische animaties’ in zijn producties, maar tegenwoordig kan een beetje slimme middelbare scholier met gratis AI-software hetzelfde effect bereiken. Daarbij komt dat politieke en militaire deepfake cyberwarfare vele malen goedkoper is dan een conventionele oorlog die bovendien het existentiële risico heeft van een nucleaire escalatie zonder overwinnaars. Het effectief destabiliseren van een ‘vijandige mogendheid’ levert een aanzienlijk asymmetrisch politiek, economisch en cultureel machtsvoordeel op.

Het exploiteren van de politieke en culturele polarisering in een land door een ‘vijandige staat’, dmv. het massaal voeden van de sociale media van beide kampen met ophitsende steunbetuigingen en desinformatie, kan gemakkelijk een staat destabiliseren. In de VS zijn nogal wat groepen die men met valse accounts en deepfake technologie kan infiltreren en tegen elkaar opzetten, zonder dat ze er zelf weet van hebben: BLM, Antifa, Neomarxistische activistengroepen, LGBTQ’ers, Woke bewegingen, Proud Boys, Alt-America, QAnon, Wetenschappers, Afro-Amerikanen, Islamieten, ga zo maar door. Vooral democratische landen die de vrijheid van meningsuiting en informatievergaring hoog in het vaandel hebben zijn gevoelig voor ondermijning door zowel binnen- als buitenlandse deepfake acties die olie op het polariserende vuur gooien. En niet-democratische regimes verstevigen juist hun greep op de bevolking met deepfake informatie. 

Het opsporen van deepfake synthetische media is dus een zaak van het hoogste belang om een infocalyps en maatschappelijke chaos te voorkomen. Want zonder betrouwbare informatie verdwijnt het onderscheid tussen realiteit en fictie voor de burger en daarmee het vertrouwen in de democratische instituties. Bedenk daarbij wel dat als alles gefaked kan worden, alles ook ontkend kan worden, ook niet-gefaked materiaal! (Trump noemt de ‘pussy-video’ in tweede instantie een deepfake). En het probleem steekt op een individueel niveau nog dieper: het vertrouwen in de taal zelf en in de betekenisgeving ervan vervluchtigd. Het is de taal tenslotte die het belangrijkste bindmiddel is waarmee wij met elkaar en uiteindelijk met onszelf communiceren.

Deepfake technologie en deepfake detectie is een wereldwijd nijpend probleem dat met grote snelheid op ons af dendert. De Westerse wereld blijkt tot nu toe maar niet in staat tot internetregulering ten behoeve van feitelijkheid, privacy, veiligheid en vrijheid van zijn burgers. Zowel Facebook, Google, Twitter, Instagram, YouTube, Microsoft etc. en overheden werken bepaald niet voortvarend mee. En dat terwijl iedereen kan zien dat het met de online-radicalisering als gevolg van eenvoudige fake en cheapfakeberichten al epidemisch uit de hand is gelopen. 

Lubach zette de afgelopen week nog eens op een rij hoe mediatrucs u zo lang mogelijk aan uw beeldscherm gekluisterd houden en hoe uw dopamine verslaving aan de social media in uw brein wordt ingespoten. 

De fraaie en verontrustende Netflix documentaire ‘The Social Dilemma’ geeft u een inside story hoe uw kijkgedrag, breinverslaving en kijk op de wereld tot stand gebracht wordt (mooie uitspraak van Tristan Harris, ex  Google medewerker: ‘The polarisation of our society is actually part of the (Bigtech) businessmodel’.

Het meest indrukwekkende overzichtsboek over deze materie is mi. dat van social media analist Nina Schick: Deepfakes and de Infocalyps (zie ook YouTube). Aanrader eerste klas, om u te wapenen tegen technoslavernij en een dystopisch wereldbeeld.

PS: Dit is geen robotgeproduceerde tekst (of toch wel?, nou ja….)

Weeklog 42 : overmatig bestuur ineffectief

  • In deze Corona-tijden van verplichte quarantaine en vrijwillige zelf-isolatie is het lastig de dagelijkse gebeurtenissen in de wereld sociaal-politiek te beschouwen en met anderen te bespreken. Je naasten in je directe buurt hebben maar een half woord nodig om je reacties op het nieuws te begrijpen. Die kennen je al langer dan vandaag en zijn het te vaak vooraf al met je (on)eens. En veel nieuws is helemaal niet nieuw, maar de logische consequentie van hetgeen eerder gebeurde. De Tweede golf, de economische implosie, de sociale misère, het bestuurlijk onvermogen : je kon het allemaal van te voren zien aankomen als je weigert te leven tussen hoop en vrees. Zie mijn beschouwingen van dit voorjaar.
  • Nederland als hoog ontwikkeld ontwikkelingsland. Heel veel bestuurders, ambtenaren, overlegcircuits, overheidsorganisaties, media en commentaar leverende deskundigen die in de praktijk de feitelijke uitvoerenden in de Zorgsector aan hun lot overlaten. Die moeten het maar uitzoeken en aanmodderen om de acute gevolgen van de pandemie op te vangen.
  • De huidige opzet en besturing van de GGD’s, alsmede de verschillende managementlagen van de GGD’s bewijzen hun failliet al maanden. Maar geen curator die deze boedel over zou willen nemen.
  • Zelfs iets eenvoudigs als het gebruik van mondkapjes is na alle publieke geharrewar politiek niet meer eenvoudig te verplichten. Liever doden dan gezichtsverlies van verantwoordelijke politici en deskundigen.. 
  • Intelligente, halve en hele lockdowns worden verordonneerd door een overheidsgremia die machteloos staan om welke maatregel dan ook effectief te handhaven via justitie en politie. We kunnen nu heel goed zien welke overheidsorganisaties door slechte besturing alleen in rustige tijden kunnen verdedigen dat ze bestaansrecht hebben.
  • De spreadsheet terreur van de jonge middle-management bedrijfskundigen uit het verleden hebben een vorm van microbesturing op de cent per bestede arbeidsminuut en gebruikte materiële middelen gecreëerd, die iedere effectieve organisatorische crisisaanpak belemmert. De autonomie van professionals is op de millimeter vastgelegd. Van enige reserve is al jaren geen sprake meer.
  • Er sterven ook al maanden burgers door gebrek aan reguliere zorg. Directeur Kuipers van het Erasmus Ziekenhuis verwoordde de ethische keuzedilemma’s treffend. Want inderdaad, wat doe je met een kankerpatiënt die volgende week geopereerd moet worden als er bij de ingang van het ziekenhuis een patiënt op een brancard bijna stikt door gebrek aan zuurstof. Geen politicus die zich aan prioriteitsregeltjes wil branden. Dus het is simpelweg: wat nu spoed is, heeft voorrang. Andere keuzes kun je als weldenkend mens niet maken.

Pinokkia Halsema

Het was allemaal nog veel erger met die Halsema dan ik vermoedde in de vorige column. Mijn ad-hoc gesouffleerde toespraakje aan de burgermoeder om destijds het Damdemonstrerende publiek een hart onder de riem te steken maar tegelijkertijd te verordenen rustig naar huis te gaan zou ze niet eens hebben kunnen uitspreken al had ze gewild, want nu blijkt dat ze zich niet verzekerd had van de steun in de Driehoek met Justitie en Politie. 

Wel je onbeschermde neus binnen 1,5m laten zien om persoonlijke sympathie op te roepen maar daarna voluit de burger, de Driehoek en de voltallige gemeenteraad voorliegen. Het is één ding om de burger voor te liegen, dat gebeurt maar al te vaak bij bestuurders, maar als je je directe medebestuurders in de Driehoek en de gemeenteraad ook nog eens voorliegt is dat een bestuurlijke doodzonde. Exit Halsema, onmiddellijk, zou je zeggen.

Het lijkt ook een patroon bij Halsema (altijd dat inadequate glimlachje): het ligt ‘m nooit aan Halsema, ze heeft altijd een excuus. Ook al maakt ze wel eens inschattings- of beslisfouten, dan nog is daar wel een reden voor die buiten haar ligt. Geen volle verantwoordelijk nemen, geen ballen. 

Overigens zijn de officier van justitie en de korpschef (en de GGD-directeur??) evenzeer nat toen ze de volgende dag niet direct reageerden op Halsema’s leugen dat ze in overeenstemming met de Driehoek had gehandeld om de demonstranten geen halt toe te roepen. 

Enfin, de Amsterdamse gemeenteraad moet nog reageren op dit incident maar de uitslag daarvan kun je bij deze progressieve stam wel raden: veel valse verontwaardiging maar ontslag? Ho maar. En evenzeer zullen de twee Driehoek bestuurders hun samenwerking met Pinokkia niet opzeggen of de eer aan zichzelf houden. En de Mokumse burgers? Die zeggen vast: ‘Tsja,zo zijn bestuurders, niet goed, maar ja, de karavaan trekt verder…….’

Geen ballen – 5 juni 2020

Kijk, als Femke Halsema naar het sprekerspodium was gegaan en zoiets had gezegd: jongens, het is goed dat jullie vredig protesteren tegen racistisch politiegeweld, tegen racisme überhaupt, ik sta met jullie er volledig achter, daar moeten we iets mee, elke dag weer. Maar wat nu niet goed gaat is dat er onverwacht zoveel mensen hier zijn, dat we die 1.5 meter niet voor elkaar krijgen, en dat we onszelf en anderen mogelijk ziek zitten te maken. Dat moeten we niet hebben. Ik ben jullie burgemeester en moet daar iets van zeggen. En ik zeg dit: chapeau dat jullie hier geweest zijn, je punt is overduidelijk gemaakt. Ik wil dat jullie nu op een rustige manier naar huis gaan. Volg alsjeblieft de aanwijzingen van de politie hoe dat het beste kan, die helpen jullie daarbij. En tegen de mogelijke relschoppers zeg ik: pas op, ook daar is de politie voor, daar hebben we zero tolerance voor. Nogmaals: chapeau, hou het goed en gezond weer thuis. Dank je.

Maar zoiets zei ze niet. Geen ballen. Burgervaders en burgermoeders (net als gewone vaders en moeders) moeten tolerant zijn maar niet te beroerd om te begrenzen. En es even niet geliefd willen zijn bij de witte en gekleurde stedelingen. Ook niet bij de districtchef politie en de officier van justitie binnen de Driehoek. En accepteren dat een politieagent niet altijd het onderscheid kan zien tussen een goeie protester en een kwaaie relschopper. Kwestie van ballen.

Hitsige jonkies versus het dorre hout

Op de leeftijd dat een jongvolwassene het beschermende nest verlaat moet ie een ‘alternatieve familie’ zien te vinden. Hij/zij moet een tribale groep zoeken en daarin een plek zien te veroveren, geaccepteerd zien te worden, als het kan een zekere status in de groepshiërarchie zien op te bouwen, zo mogelijk een partner zien te vinden. Dat schrijft de evolutie dwingend voor, niks aan te doen.

Het is een vitaal levensexperiment om je individualiteit te vestigen, door te experimenteren met seks, sociale vaardigheid, waarden en normen. Die jongvolwassenen staan onder een grote, onontkoombare biologische en subculturele druk. Wil je het redden dan zul je loyaler aan je ingroup maatjes moeten zijn dan aan je outgroup oma en opa. En als de brutale alphastudentenmannetjes en -vrouwtjes, die je de toegang tot je ingroup wel of niet verschaffen, zeggen dat er gefeest, gedronken, geslikt, geflirt, gedate, gedit en gedat moet worden, nou, dan moet je van goede huize komen om aan groupthink te ontsnappen. Over cancelculture gesproken. 

Dus dan wordt het samen: fuck de handhavers, de strenge restauranthouders, de virologen, en alle soorten deskundologen, Rutte’s, Gommer’s. Om een dergelijke houding vol te houden moet je flink leren liegen, draaikonten, sjoemelen en de data verdraaien om niet uitgekotst te worden bij je ingroup. Want de wat intelligentere jongere weet best dat het er niet omgaat dat zij niet zo gauw ziek worden. Maar wel dat de ziekenhuizen weer gaan volstromen, dat de niet-Covid patienten weer op hun operatie moeten wachten, dat er weer meer verpleeghuispatiënten omvallen, dat de schaarse verpleegkundigen en zorgmedewerkers weer tegen een burn-out aanlopen.

En de jongeren die aan de linker kant van de intelligentiecurve zitten, die zich overgeleverd hebben aan hun onderbuik, aan facebook/twitter, etc., aan samenzweringzwetsers en publieksgeile BN’ers, daar kun je niks mee, behalve flink beboeten en flink belachelijk maken.

Waar je ook niks mee kunt is mensen die alsmaar blijven wijzen op verantwoordelijkheid en gezond verstand van jongeren want dat veronderstelt dat ze dat allemaal wel hebben. Hoe naïef kun je zijn?

En dan dat vergoelijken, die gesuikerde empathie voor mensen die de coronaregels keer op keer overtreden: “ Ja, ik begrijp het best, het is moeilijk, mensen zijn wel eens een beetje vergeetachtig, of slordig, ze zijn het zich niet altijd bewust, soms wel es wat eigenwijs misschien, of ze snappen de regels niet helemaal”,etc. Hou toch op, sta niet te liegen, zeg de waarheid, hou op met dat taboe op gerechtvaardigde publieke verontwaardiging, op ronduit kwaad zijn. En dan heb ik het over de overheid, de handhavers, de columnisten, de onderwijzers, en anderen, maar niet over de groep zwakbegaafden die hun darmen legen op facebook, twitter, instagram.

Zelfbegrenzing en begrensd worden past niet in de ideale wereld van de jongeren en niet in de reële wereld van de ondernemers en daarmee wordt het loyaliteitsprincipe langzaam maar onafwendbaar over de rand geduwd. 

Zo’n drie miljoen kwetsbare volwassenen (met virusgevoelige aandoeningen) en ouderen (70 plussers; CBS/RIVM data) doen er verstandig aan zich terug te trekken, niet meer te rekenen op loyaliteit en het gezonde verstand van anderen, en het beste ervan te maken, gezamenlijk, aan de andere kant van de opgelegde generatiekloof. Ja, ik ben pessimistisch maar niet somber of teleurgesteld. Want in tijden van grote crisis (oorlog, natuurrampen, pandemieen, revoluties) wordt de scheiding van egoïsme en altruïsme, van waarheid en leugen, eerlijkheid en bedrog, rijk en arm, drift en beschaving altijd het scherpst zichtbaar. Nooit anders geweest. Dat is de onveranderbare constante van onze menselijke natuur, van onze evolutionaire geschiedenis. Amor fati.

PS: Houd moed oudjes, de beste manier om met je pessimisme om te gaan is er net zo lang in te knijpen tot er optimisme uitkomt! Ha!

Bestrijd kwaadaardige domheid

De Verenigde Staten hebben met twee onbeheersbare dodelijke virussen te maken: Covid-19 en Extremisme 2.0. Zowel de links als de rechtse politieke intellectuelen zijn het over een ding wel eens: flatten the curve of Wokies and Trumpies!!

Slim is niet het tegenovergestelde van dom. Denken, of beter gezegd, nadenken is het tegenovergestelde van dom. Nadenken betekent op een tegendraadse manier iets willen leren. Oftewel: tegendraads iets gaan lezen, het eigen denken tegendraads gaan behandelen door het met alle mogelijke ideeën, alternatieven en perspectieven te bestoken. Nadenken is het groene denken laten rijpen. Dat soort zelfkritisch nadenken vergt het beteugelen van het instinct-, impuls- en gezagsdenken. Dat soort gedisciplineerd vrijdenken vraagt om een hoge frustratietolerantie voor het niet weten. Domheid is vooral luiheid.

Ons brein, mn. het gedeelte dat het kritische (na)denken vertegenwoordigt, de frontaalcortex, is pas volledig uitgegroeid zo tussen ons 20ste en 24ste jaar. Om die reden kan men de mening van jongvolwassenen soms maar beter met een korrel zout nemen en hen niet vol stoppen met kennis, feiten en louter vakvaardigheden. Leer hen het ‘tegendenken’. Om die reden is polariseren op de vrije markt van ideeën niet slecht, mits men niet op de man speelt (wat tegenwoordig erg modieus is) maar op het proces van argumenteren en tegenargumenteren.

Maar wat moeten we met die extreem linkse wokemob die wetenschap, logica, redeneren en zelfs de hele Verlichting waaruit het kritisch nadenken voortkomt afwijzen als een tirannieke uitvinding van de westerse witte onderdrukker? Wat als woord en weerwoord niet meer helpt om vooruit te komen?

Bestrijdt ze met hun eigen wapens: verwijder ze uit de markt van vrije ideeën! Een 180º cancel culture voor doofstomme politieke woke-denkers! U bent aan zet hoofdredacteuren, bestuurders, wetenschappers, politici en vaders en moeders.