De stemwijzer heeft gesproken

De stemwijzer heeft gesproken. Die vroeg ons op onze mobi naar onze individuele mening over een groot aantal maatschappelijke zaken. Meestal was geen sprake van een doordachte mening, maar je moest toch iets invullen. En toen kwam als resultaat onze eigen individuele ‘keuze’ tot uiting die precies aangaf welke richting we met anderen in de toekomst uit willen door de macht toe te kennen aan een van de 37 partijen. Vanaf nu mogen van die partijen 17 groepen hun mening geven in de 2e Kamer.

Huizen bezittend Nederland koos VVD en een beetje meer lifestyle-progressief D’66. Ze bewaken hun kapitale bezit en (bijbehorende) overmatige schulden. De door de kabinetten Rutte 1,2,3 aan de kant gezette burgers kozen massaal protestpartijen. Waardoor Nederland nu in het bovenste lijstje van Europa staat met het percentage uiterst rechtse ontevreden stemmers. De sociaaldemocraten werden ook in Nederland irrelevant verklaard. Te versplinterd, en een weinig positieve toekomstvisie. Ook daar wogen de ego’s bij de inmiddels kleine partijtjes zwaarder dan de toekomst van een sociale democratie in de huidige klimaatcrisis.

We blijven dus neo-liberaal geregeerd worden. Niet alleen door VVD/D’66, maar vooral ook door het technocratisch ambtenarenapparaat, waarin die partijen zwaar oververtegenwoordigd zijn. Meer van hetzelfde dus. Veel papier, protocollen, procedures, falende IT systemen en destructieve incompetentie.

De politieke marketeers zullen voor veel geld weer nieuwe woorden en frames bedenken. Maar onder Rutte 4 zal er weinig veranderen. Weer beleidscompromissen, waar tot op het bot over is gevochten, maar die onuitvoerbaar blijken. We zullen weer enige jaren moeten wachten op echte toekomstvisies en daadkrachtig uitgevoerd helder beleid dat economisch vele partijen pijn doet, niet alleen de onderkant van de samenleving. Onze aardse leefomgeving zal gedurende die jaren gewoon verder veranderen, ten nadeel van ons allen.

Rovelli: wetenschap vaak pure poëzie

Carlo Rovelli (1964) is wereldberoemde natuurkundige die zich specialiseerde in Quantum fysica, de theorieën over de kleinst bekende natuurkundige verschijnselen, quantumdeeltjes. Uit die deeltjes zijn atomen samengesteld. Alle levende en dode materie op aarde en in het heelal is opgebouwd uit atomen, wij als mensen ook. Hij werkt in Marseille in het Centre de Physique Théorique de Luminy of Aix-Marseille University.

Wat maakt Rovelli bijzonder: hij schrijft prachtige kleine boekjes voor geïnteresseerde leken over natuurkunde. De bekendste zijn:  ‘Zeven korte lessen in Natuurkunde’, ‘ De werkelijkheid is niet wat het lijkt te zijn’ en De orde van tijd’.  Zijn literaire stijl en zijn filosofische insteek roepen een bijna transcedent beeld op van de eeuwige werkelijkheid. Opeens begrijp je waarom bijvoorbeeld Tijd eigenlijk niet bestaat.

Kortgeleden verscheen een ander werkje met de lange titel: ‘ Er zijn plaatsen in de wereld waar regels minder belangrijk zijn dan welwillendheid’. Een serie korte essays over wetenschap. Ieder verhaaltje gaat over wetenschappers, en vormen een mix van geschiedenis, filosofie en wetenschappelijke anekdotes. Hij toont de pure poëzie en schoonheid van de menselijke ontdekkingstocht naar nieuwe kennis over de werkelijkheid. Een prachtig werkje waarin we de verwondering over de wereld en de betoverende werkelijkheid in ons leven terug kunnen vinden! 

 Link: https://en.wikipedia.org/wiki/Carlo_Rovelli

Is Rutte een stille misogynist?

Er mag niet uit de school geklapt worden binnen het kabinet/de ministerraad. Dat lijkt me een goede vertrouwensregel om te voorkomen dat half Nederland gaat meeregeren, de media elk meningsverschil gaat uitvergroten en je als kabinetslid je mond niet meer durft open te doen op straffe van trial by media. De vergaderingen vallen formeel onder het staatsgeheim.

Minister Bijleveld vindt dat kennelijk niet en vertelt RTL dat vrouwelijke kabinetsleden Rutte hebben aangesproken op de wijze waarop hij de vrouwelijke ministers zou behandelen. Prima als zij dat doen, als dat het geval is, maar 1) hou het binnenskamers en 2) als je dat niet wenst te doen toon dan wel aan dat Rutte’s kwalijke bejegening waar is. 

– Klopt het dat Rutte de vrouwelijke ministers eerder onderbreekt dan de mannelijke ministers*? Hoe weet je zoiets? Spreektijd opgenomen? Onderbrekingen geteld? Is dat  bij elk agendapunt zo, of bij agendapunten waar een minister meer of minder bij betrokken is? Vinden alle zeven vrouwelijke kabinetsleden dat, of niet? Vinden de negen mannelijke ministers dat ook, allemaal of enkele? Of doet het er niet toe dat de mannelijke ministers dat wel of niet vinden en alleen de vrouwelijke ministers wel? En als Rutte ze afkapt, is er dan ter plekke gevraagd naar de reden daarvoor? Onduidelijk

– De andere klacht was dat Rutte de vrouwelijke ministers niet serieus lijkt te nemen. Wanneer voel je je serieus genomen? Pas als je volledig en ongeïnterrumpeerd uitgesproken bent? Pas als je standpunt wordt overgenomen, anders niet? Zoiets kun je alleen zeggen als je meerdere voorbeelden hebt waar dat uit zou blijken, maar ja, dan klap je inhoudelijk uit de school, en dat kan weer niet. Is het fair-play als Bijleveld een klacht naar buiten brengt waarbij andere vrouwelijke klagers anoniem willen blijven? Was dat gezamelijk afgesproken, dat Bijleveld hun woordvoerder zou zijn bij het uit de school klappen bij RTL? Onduidelijk.

–  Volgens Bijleveld zouden vrouwen een andere praatstijl hebben dan mannen, ‘dat blijkt uit onderzoek (b.v. meer doelgericht)’. Dat zal vast wel, in het algemeen. Maar is die algemeenheid hier ook toepasbaar op alle vrouwelijke ministers, in deze vergadercontext? Onduidelijk.

Trouwens, over welk onderzoek hebben we het? Er zijn zoveel genderonderzoeken over de sekseverschillen in communicatiestijl, en niet altijd ‘ten gunste’ van vrouwen. Maar ook mannen hebben onderling een heel verschillende debatstijl, die vaak erg afhankelijk is van het onderwerp ter tafel, de urgentie van het onderwerp, de betrokkenheid bij het onderwerp, wie ze tegenover zich hebben, in hoeverre hun verantwoordelijkheid en positie in het geding zijn, en tien andere redenen. Bovendien, de mannen en de vrouwen zullen het met elkaar moeten redden, verschil of niet, blijf op de bal spelen en niet op de persoon. En als het soms wel op de persoon is dan spreek je daar iemand op aan, niet achteraf in de media gaan klagen. Drie belangrijke handboek argumentatieregels**zijn: niet op de man spelen (argumentum ad hominem), niet een beroep doen op medelijden/slachtofferschap (argumentum ad misericordiam), geen ‘hermetische of essentialistische argumenten’ gebruiken (mannen/vrouwen/Afrikanen/allemaal… zijn van nature…..). Lijkt me de beste manier om seksediscriminatie (en etnische) te bestrijden.

-Volgens Bijleveld zou Rutte ‘geen geduld hebben als vrouwen een onderonsje hebben en bij mannen heeft hij dat wel’. Hoezo hebben vrouwelijke ministers onder-ons-jes? Omdat ze vrouw zijn? Dat klinkt nogal  seksistisch, als een vergadertactische zet***. Of omdat ze toevallig naast elkaar zitten? Dan is het vrouw of man zijn niet relevant om te benoemen. En als mannen met elkaar praten is dat dan een onder-ons-je? Dat kun je alleen zeggen als vrouwen ervan uitgesloten worden, en is dat het geval bij de mannelijke ministers? Onduidelijk. 

Je kunt niet zomaar iets beweren of suggereren zonder dat je dat grondig met elkaar (en niet alleen met Rutte) uitzoekt. Anders is het polariseren, insinueren, kwalijke retoriek en dat schaadt de samenwerking. Als mannelijke kiezer wil je dat niet, en als vrouwelijke kiezer zul je dat ook niet willen, neem ik aan.

– Er is een gesprek geweest tussen de vrouwelijke bewindslieden en Rutte over deze kwestie, en na dat gesprek ‘is dat (gevoel) niet helemaal verdwenen’. Dat klinkt als een schot voor de boeg: kan Rutte nu nooit meer een bewindsvrouw afbreken, ook al is het nog zo terecht? Want ik hoor het ze al zeggen: ‘we hebben het er nog zo over gehad’! 

– Rutte reageerde op deze kwestie door ook uit de school te klappen; hij kon natuurlijk niet anders want anders zou hij zich ‘verdacht maken’. Maar zijn reactie was (sekse)neutraal: ‘dit is tegen mij gezegd en ik ben er op gaan letten, zowel bij de mannen als de vrouwen’. Rutte zegt, ook na een week zelfreflectie en desgevraagd bij Jinek en WNL, dat hij de 16 bewindsvrouwen en mannen voortdurend interrumpeert, om de vergadering strak te kunnen leiden en dat hij de klacht nog steeds niet herkent.

Het punt is: je kunt je gender (of etniciteit) nooit als argument voor je gelijk gebruiken, het is valsspel. Als je dat wel doet vergiftig je de samenwerking en dat hebben we zeker in deze lastige tijden niet nodig. Geen misogynie en misandrie, niet in verkiezingstijd, niet in de Eerste en Tweede Kamer, niet in het kabinet, nergens en nooit niet.

* Het fenomeen ‘manterruption’ en ‘mansplaining’ (mannen zouden vrouwen sneller interrumperen dan mannen) zou in bepaalde onderzoeksettingen bestaan. De vraag is of dit een strikt gendergebonden fenomeen is dat geldt voor elke setting, onder alle omstandigheden, onafhankelijk van onderwerp, expertise, groepsgroote, tijdsdruk, ed. (zie YouTube).

** Er is veel literatuur over wat een goede manier is om meningsverschillen op een redelijke wijze op te lossen en om de (on)deugdelijkheid van argumentaties te analyseren en te beoordelen. Een klassieker is: F.H. van Eemeren, e.a. (2016/5e druk) Argumentatie. Noordhof Uitgevers.

 *** Een bekende vrouwelijke vergadertactiek om ‘vergaderdominante mannen’ tegengas te geven is de onderlinge afspraak om het standpunt van een vrouwelijke spreker te versterken door elke volgende spreekster het standpunt te laten herhalen. (Annedieke Kuchler, Reporters Online, 11-03-21).

Bill Gates: snelle aanpak klimaatcrisis dringend noodzakelijk

Een aardig interview in the Guardian met een van de weinige fatsoenlijke miljardairs, Bill Gates ( ‘I can’t deny being a rich guy with an opinion’)

Het gesprek gaat het voornamelijk over de Klimaatcrisis. De enorme inzinking wereldwijd van de economische activiteit als gevolg van de Corona pandemie, heeft de CO2 uitstoot in de atmosfeer nauwelijks verminderd. Dat baart hem grote zorgen:

” There are two numbers you need to know about climate change. The first is 51bn. The other is zero.”

“Fifty-one billion is how many tons of greenhouse gases the world typically adds to the atmosphere every year. Zero is what we need to aim for. To stop the warming and avoid the worst effects of climate change, humans need to stop adding greenhouse gases to the atmosphere. The climate is like a bathtub that’s slowly filling up with water. Even if we slow the flow of water to a trickle, the tub will eventually overflow. Setting a goal to reduce our emissions won’t do it. The only sensible goal is zero.”

“This sounds difficult, because it will be. Take this past year: economic activity has slowed down so much, due to Covid-19, that the world will emit fewer greenhouse gases. But the reduction will probably be about 5%. In real terms, that means we will release the equivalent of 48-49bn tons of carbon, instead of 51bn.”

“Consider what it took to achieve this 5% reduction. More than 2 million people died and tens of millions were put out of work. To put it mildly, this was not a situation that anyone would want to continue or repeat. And yet the world’s greenhouse gas emissions probably dropped just 5%, and possibly less.”

Lees het hele interview: link

Ayaan Hirsi Ali’s nieuwste boek: ‘Prooi’

Ayaan Hirsi Ali’s nieuwste boek ‘Prooi’ (2021) is interessant omdat het een taboe bespreekt. Kleine en grote taboes zijn altijd interessant: je ziet ze niet maar je ruikt ze wel. En hoe groter het taboe hoe harder de tanden uit de bek van de ‘taboeverrader’ geslagen moeten worden. 

Het boek gaat over de mislukte integratie van moslims in de Westerse wereld. Meer specifiek over het seksuele geweld (m.n. publieke groepsverkrachting) van voornamelijk jonge moslims tegen westerse en niet-westerse vrouwen. Haar benadering van het ‘islamprobleem’ is breed: gruwelijke anekdotische verhalen, socioculturele beschouwingen, wetenschappelijk onderzoek, cross-culturele vergelijkingen, analyses van mislukte hulpverlening aan moslimvluchtelingen en immigranten, ed. Enfin, te veel om op deze plek over uit te weiden; ik raad u aan het boek eens te lezen. 

Het boek zelf zal ook weer taboe worden, zowel binnen de moslimwereld als daarbuiten, bij degenen die aan hun eigen populistische vooroordelen en politieke correctheid willen vasthouden. Wat dat betreft is niet alleen de inhoud van het boek interessant maar ook hoe binnenkort de recensenten uit de journalistieke, religieuze, culturele, politieke en wetenschappelijke wereld er op gaan reageren. Let dan vooral op de drogredeneringen, bijvoorbeeld:  ‘Ik twijfel aan haar intelligentie en analytisch vermogen’. Of: ‘AHa komt met ondoordachte oplossingen’. Of: ‘jonge mannen gebruiken hun energie soms voor gedrag dat ongepast en soms strafbaar is’. Of: ‘AHa bedoelt ze dat iedereen moet denken zoals zij’ (1). En de psychologische afweermechanismen uit de Moslimwereld , b.v. de ontkenning van medeplichtigheid aan eremoord door familieleden en het projecteren van onverdraagzaamheid en hypocrisie op de westerling. En allerlei vormen van afgedwongen groepsdenken die er toe dienen man en paard niet te benoemen.

Er zijn uiteraard verschillende categorieën taboes:

  • universeel transculturele taboes (incest, seksuele ontrouw van vrouwen, ongeritualiseerde lijkbehandeling);
  • traditioneel culturele taboes (het merendeel m.b.t. seksueel gedrag en de asymmetrische man/vrouw verhouding;
  • specifieke subcultuur gerelateerde taboes, zowel binnen de politieke ‘vijandige’ salafistische groeperingen, als binnen de liberale, ‘aangepaste’ islamitische groepen en de ‘afzijdige’ islamitische groepen binnen Europa.

De instandhouding van niet-westerse taboes berust op een strenge sociale afwijzing en uitsluiting, waarbij er een verband lijkt te zijn tussen de grootte van het taboe en de mate waarin taboe-opleggers fysiek en sociaal geweld gebruiken. Binnen de islam, die uiteraard geen monocultuur is, is er m.b.t. moslima’s sprake van een glijdende schaal, die loopt van (on)wettig doden en vogelvrij verklaren, via huiselijk fysiek geweld, genitale verminking, uithuwelijken, binnenshuis blijven met meerdere kinderen, verbod op werken en taalintegratie, tot aan intimiderende waarschuwingen en schuldinducerende opmerkingen (2). 

Een belangrijk aspect daarbij is in hoeverre het spreken over een taboe (en zelfs denken erover) op zichzelf al verboden is of dat alleen het grensoverschrijdende taboegedrag verboden is, hetgeen bij seculiere of religieuze wetgeving of traditie geïnstitutionaliseerd is. In de westerse wereld is er eigenlijk geen taboe meer dat onbesproken is. In de islamitische wereld is de seksualiteitsbeleving, seksueel gedrag en opvoeding vrijwel onbespreekbaar. Dat maakt dat culturele zelfkritiek en dus hervormingen op het punt van de seksuele moraal onmogelijk is. Laat staan dat kritiek vanuit een andere cultuur getolereerd wordt. Het maakt dat elke cross-culturele dialoog over botsende waardesystemen niet tot stand kan komen. Zelfs niet in een brede zin van een waarden/normen-discussie omdat daarbij direct de asymmetrische verhouding tussen mannen en vrouwen aan de orde is. En daarbij kan het onderwerp seksualiteit natuurlijk niet onbesproken blijven.

Buiten het Westen kan die culturele clash wel onbesproken blijven maar wanneer de schaal van massamigratie, vooral naar de grote Noord-Europese steden, zo groot wordt dat er problematische parallelle samenlevingen ontstaan, dan kan het westen zijn ogen en oren niet meer sluiten en die cultuurdialoog uit de weg gaan. En dat is wel wat ze doet, want er is weinig statistiek (vanwege het verbod op etnisch/religieus registreren) en geen diepgaand publiek debat gaande met belangrijke islamvertegenwoordigers. 

 AHa waarschuwt tegen de westerse politieke correctheid, tegen het cultureel relativisme en de naïeve ideologie van een multiculturele samenleving. Ze is daarmee niet van een afvallige moslima een islamofobe seculier geworden. Ze schrijft genuanceerd en toont wel degelijk ook compassie met de jonge islamitische mannen en vrouwen van wie men niet kan verwachten dat zij binnen een generatie een snelle cultuuraanpassing ondergaan (3).

Een cultuurverandering waar westerlingen honderden jaren over hebben gedaan: rationalisering, individualisering en secularisering. Ze wijst erop dat migratie, etnische en religieuze discriminatie, armoede, criminaliteit, werkeloosheid, krappe behuizing, e.d. niet in de eerste plaats een Europees politiek probleem is, maar een uitvloeisel van een diepgeworteld cultureel waardenprobleem dat hoognodig geadresseerd moet worden om te voorkomen dat er grote sociale onrust ontstaat en de moeizame verworvenheden van de vrije liberale samenleving in het nauw komen. 

Het probleem met de islam is dat het vrijwel altijd geweld gebruikt om het taboe op seksualiteit en de patriarchale man/vrouw-verhouding in stand te houden. Iets wat bijvoorbeeld onder Chinezen, Vietnamezen, Sikhs en Hindoes in Europa, Amerika, Canada en Australië in veel mindere mate voorkomt.

Het probleem met de Westerse cultuur is dat ze voor het taboe op misogynie en misogyn geweld teveel respect heeft. Waarschijnlijk voortkomend uit een misplaatst koloniaal schuldgevoel (alle belangrijke culturen waren wreed koloniaal en tegenwoordig zacht neo-koloniaal). Of een misplaatst schuldgevoel over hun slavernijgeschiedenis (alle expansieve culturen hielden slaven en buiten Europa leven nog steeds zo’n 45 miljoen mensen in verborgen slavernij (4). Of een zeer racistisch oorlogsverleden (zoals in Duitsland: ‘wir schaffen das’). Dubbelzijdige vermijding: een sleutel-op-slot-situatie.  

AHa verwacht niet dat de oplossing voor de culturele waardenclash van de moslimmannen zal komen, zij zullen hun dominante positie niet opgeven. Ze schrijft: ‘Het is inmiddels een waarheid als een koe geworden dat ‘vrouwen de oplossing zijn voor het integratieprobleem. Ik ben het daar mee eens’. En daar ben ik het weer mee eens. Onze West-Europese geschiedenis laat telkens zien dat het de vrouwenemancipatiebewegingen waren die de doorslag hebben gegeven tot een meer egalitaire man/vrouw-verhouding.

Misogynie vindt men in vrijwel elke cultuur, maar het minst in de westerse, en dat gegeven is door westerse vrouwen duur bevochten. De westerse overheden en maatschappelijke instanties zouden er goed aan doen om vooral jonge islamitische vrouwen en kinderen tegen geweld te beschermen, om seksuele voorlichting verplicht te stellen, om hun onderwijscarrière sterk te stimuleren, om hun economische onafhankelijkheid te ondersteunen, en hun geëmancipeerde rolmodellen in de kunst, wetenschap, sport en techniek te promoten. 

Tenslotte komt AHa met een aantal suggesties voor Europese leiders om het asiel- en vluchtelingensysteem te hervormen. Onderwerpen als asielprocedures, taal-en inburgeringsscholing, repatriëringspolitiek, ontwikkelingshulp, grensbewaking, straf- en staatsrechtelijke aanpassingen, sociale bijstandspolitiek, e.d. komen aan de orde. 

Wat u er ook allemaal van vindt: een goed, perspectivisch boek, om ter harte te nemen.

(1) NRC, 24 febr 2021. Hirsi Ali’s ‘oplossingen’ zijn ondoordacht. De recensent (godsdienstwetenschapper) gebruikt herhaaldelijk drogredenen: ad hominem (spelen op de man/vrouw i.p.v. het argument), stroman (het standpunt van de tegenstander anders of minder genuanceerd voorstellen dan er staat). 

(2) In een interview met de VK vertelt de schrijfster Lale Gül aan welk sociaal geweld uit haar moslimgemeenschap ze onderhevig is sinds de publicatie van haar debuutroman ‘Ik ga leven’. Ze besloot zich noodgedwongen volledig terug te trekken uit de publiciteit. (VK, 26 febr. 2021, Interview: ‘Lale Gül schreef een boek over haar streng-Islamitische opvoeding en werd verketterd: ‘Ik wordt een nestbevuiler genoemd’.

(3) Zie ook een recent interview met AHA op YouTube.

(4) Walk Free Foundation; Global Slavery Index 2016: wereldwijd 45,8 miljoen slaven waarvan 58% in India, Pakistan, China, Bangladesh, Oezbekistan. Definitie moderne slavernij: als een persoon onder de controle staat van een ander persoon die geweld en dwang toepast om die controle in stand te houden, en als doel van die controle uitbuiting is (dwangbarbeid, seksslavernij, schuldslavernij, mensenhandel, kindslavernij, huishoudelijke slavernij, e.a.).

Anderen over onze incompetente overheid

Meer dan 10 jaar heeft premier Rutte het land op neoliberale wijze bestuurd zonder enige visie op waar Nederland in de toekomst naar toe zou moeten gaan. Hij zei ooit: ‘visie als een olifant is die het zicht belemmert’.

Zonder visie op de toekomst is hij als ‘manager’ er in al die jaren wel in geslaagd een volstrekt incompetente overheid te creëren. Daarover zijn recent enige belangwekkende artikelen verschenen.

Arjen Kaaks (voormalig bestuurslid CDA) schreef over het steeds zicht- en voelbaarder worden van het tekortschieten van ons openbaar bestuur – en de schade daarvan aan ons samenleven als burgers.

Een korte samenvatting van zijn analyse:

  • De verantwoordelijkheid binnen de overheid is zoek.
  • Informatie verdwijnt, wordt zoekgemaakt.
  • Waarde wordt gehecht aan imago – minder aan waarheid, waarachtigheid en inhoud.
  • Bij het nastreven naar efficiency lijken bestuurders integriteit als een onbegrijpelijke waarde te beschouwen.
  • Het vermogen om beleid succesvol tot uitvoering te brengen is verzwakt.
  • Empathie en menselijke maat leggen het af tegen proces en systeem.
  • De kosten stijgen en de deskundigheid gaat omlaag.
  • De burger wordt door de overheid gewantrouwd en gezien als probleem.
  • De politiek leidt niet maar volgt: politiek en media reageren op incidenten.
  • Van participatie is niet veel terechtgekomen. Achteraf bleek het doel van het beleid dat iedereen zichzelf maar moet zien te redden.

In het artikel doet hij een groot aantal aanbevelingen voor een competentere overheid. Lees het volledige artikel op Follow the Money: link.

Marc Chavannes (oud redacteur van de NRC, tegenwoordig in ruste bij de Correspondent) schreef afgelopen week een opiniërend artikel over de overheid als slecht functionerend nep-bedrijf. Een droevig stemmend verhaal. Link

De tot Nederlander genaturaliseerde Britse journalist Ben Coates verbaasde zich in de Groene Amsterdammer over het superieure falen van de Nederlandse overheid tijdens deze pandemie. Link.

Tot slot voorziet auteur Tommy Wieringa verkiezingen zonder echte strijd. Ook de nieuwe CDA-leider Hoekstra vertegenwoordigt voor hem: ‘Alles wat er mis is met onze parlementaire democratie (het gebrek aan diversiteit, bezieling, principes en overtuiging, aan keuzemogelijkheden; de groeiende kloof tussen hoog- en laagopgeleid, tussen rijk en arm, tussen Randstad en regio; de eindeloze heerschappij van witte mannen). (NRC).

Eerder schreef hij al over de VVD: ‘ Bij de VVD, waar men de burger vertrouwt zoals zichzelf, is men geobsedeerd door fraude. Niet door grote maar door kleine fraude. Niet door witwassen of zwartsparen, of gesjoemel met onroerend goed, maar door krabbelaars met een uitkering of recht op toeslagen. Het liberale wereldbeeld van zelfzuchtige berekening geprojecteerd op de machtelozen, voor wie geen inkeerregeling bestaat. Conservatisme, zei de Amerikaanse politicoloog Frank Withoil, is gebaseerd op in-groepen die worden beschermd door de wet maar er niet aan worden gehouden, en uit-groepen die aan de wet worden gehouden maar er niet door worden beschermd’. (Tommy Wieringa/NRC)’

Maar Rutte zal na de verkiezingen wel weer verder regeren. De door Corona vermoeide burgers zullen in grote aantallen de veilige keuze voor een vertrouwd gezicht maken, hoe incompetent ook als kapitein op een stuurloos schip. Deze keer zal hij waarschijnlijk een regering met Groen Links moeten gaan managen. Want dat zal het resultaat zijn als ouderen tijdens de verkiezingen thuisblijven uit angst voor besmetting en de jongeren massaal Groen Links stemmen.

Ik betwijfel of opnieuw onder Rutte’s leiding de overheid beter zal gaan functioneren. Het zal wel aanrommelen blijven. Hij moet alleen wel een nieuwe Hugo de Jonge vinden om de klappen op te vangen.

Digitale notities

  • Correlatie is niet hetzelfde als causaliteit. Bewijst dus niets over oorzaak en gevolg. Maar algoritmen zijn gebaseerd op correlatie: die kunnen dus rekenenderwijs niet de echt de link tussen oorzaak en gevolg leggen. Toch sturen de hightech databedrijven op deze algoritmen, inmiddels wereldwijd gevolgd door lokale overheden. Algoritmen worden uit statistische puntenwolken gecreëerd door wereldvreemde techies zonder enige gevoel voor de menselijke samenleving. Maar gebrek aan kennis over de wereld en de mens wordt niet meer als probleem gezien, noch door bedrijven noch door overheden. Noch om winst te maken, noch om te bezuinigen of ‘fraude’ op te sporen.
  • Het lijkt niet gek te veronderstellen dat menselijk gedrag inmiddels indirect gestuurd wordt door de wijze waarop bedrijven en overheden hen via algoritmen benaderen. Misschien zijn we in die zin al computergestuurde robots.
  • Marjoleine de Vos verzet zich in een NRC column, zacht kritisch als altijd, tegen het gemak dat ons in de digitale sfeer wordt voorgehouden. Ze is van mening dat het digitale denken geen recht doet aan de ingewikkeldheid van zelfs de simpelste aspecten van het leven. Zo ook al die digitale vragenlijstjes die ze ons op websites en in de mail graag in willen laten vullen.

“Het lijkt er nooit op dat er iets anders onderzocht is dan de vooronderstellingen van degenen die het onderzoek in elkaar hebben gezet. En zo gaat het met alle gedigitaliseerde levensonderdelen. Iets anders dan wat men zich kon voorstellen dat je zou willen, kunnen of moeten zit er niet in. Juist dat is het punt. Het is niet zozeer de Kunstmatige Intelligentie die ons bedreigt, het is de versimpeling van wat leven zou kunnen zijn. Het is uitdagender en bevredigender om iets te veroveren dan om overal omringd te worden met ‘gemak’. Vooral geestelijk.”

  • Als verschillende bedrijven en instellingen allemaal AI Algoritmen gaan gebruiken, gaan die computers op elkaar reageren. De uitkomsten worden dan even onvoorspelbaar als weerprocessen: chaotisch.
  • Ik app, dus ik besta. Ik besta, dus ik heb gelijk. Ik haat, want ik krijg geen gelijk. Ik ben zielig want ze zien me niet staan. De sociale media overspoelen de wereld dagelijks met miljoenen primaire emoties van mensen, die ze in de werkelijke wereld nooit op deze wijze tegen een ander mens zouden uiten. Er is niet alleen sprake van een klimaatcrisis, maar ook van een sociaal morele crisis. Het water stijgt en overstroomt het land. De lava van haat, nijd en tranen stijgt op uit de virtuele vulkanen en bedreigen het überhaupt nog kunnen samenleven van mensen.