Nog één keer Tjeenk Willink over de afbrokkelende democratie

De éminence grise van het Nederlandse politieke bestel vindt dat hij op zijn negenenzeventigste nu zo ongeveer alles wel gezegd heeft over de afbrokkelende democratie in Nederland. Hij spreekt nog een keer met NRC journalisten. Voor het laatst?

Tjeenk Willink: ‘De politiek is niet bij machte op eigen kracht te veranderen’

Kan nieuwe technologie onze leefomgeving redden?

Elizabeth Kolbert (1961) is een bekende Amerikaanse prijswinnende journaliste. Ze schrijft buitengewoon uitdagende boeken over de vernietiging van onze aardse leefomgeving.

Kortgeleden publiceerde ze haar nieuwe boek, waarin ze zich buigt over de vraag of nieuwe technologie ons kan redden.

Lees het interview dat de Britse krant the Guardian recent met haar had. De absurditeiten vliegen je om de oren. Ook over de klimaatcrisis valt gelukkig nog wat te lachen.

https://www.theguardian.com/books/2021/mar/06/it-is-the-question-of-the-century-will-tech-solve-the-climate-crisis-or-make-it-worse?

https://en.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_Kolbert

Rovelli: wetenschap vaak pure poëzie

Carlo Rovelli (1964) is wereldberoemde natuurkundige die zich specialiseerde in Quantum fysica, de theorieën over de kleinst bekende natuurkundige verschijnselen, quantumdeeltjes. Uit die deeltjes zijn atomen samengesteld. Alle levende en dode materie op aarde en in het heelal is opgebouwd uit atomen, wij als mensen ook. Hij werkt in Marseille in het Centre de Physique Théorique de Luminy of Aix-Marseille University.

Wat maakt Rovelli bijzonder: hij schrijft prachtige kleine boekjes voor geïnteresseerde leken over natuurkunde. De bekendste zijn:  ‘Zeven korte lessen in Natuurkunde’, ‘ De werkelijkheid is niet wat het lijkt te zijn’ en De orde van tijd’.  Zijn literaire stijl en zijn filosofische insteek roepen een bijna transcedent beeld op van de eeuwige werkelijkheid. Opeens begrijp je waarom bijvoorbeeld Tijd eigenlijk niet bestaat.

Kortgeleden verscheen een ander werkje met de lange titel: ‘ Er zijn plaatsen in de wereld waar regels minder belangrijk zijn dan welwillendheid’. Een serie korte essays over wetenschap. Ieder verhaaltje gaat over wetenschappers, en vormen een mix van geschiedenis, filosofie en wetenschappelijke anekdotes. Hij toont de pure poëzie en schoonheid van de menselijke ontdekkingstocht naar nieuwe kennis over de werkelijkheid. Een prachtig werkje waarin we de verwondering over de wereld en de betoverende werkelijkheid in ons leven terug kunnen vinden! 

 Link: https://en.wikipedia.org/wiki/Carlo_Rovelli

Bill Gates: snelle aanpak klimaatcrisis dringend noodzakelijk

Een aardig interview in the Guardian met een van de weinige fatsoenlijke miljardairs, Bill Gates ( ‘I can’t deny being a rich guy with an opinion’)

Het gesprek gaat het voornamelijk over de Klimaatcrisis. De enorme inzinking wereldwijd van de economische activiteit als gevolg van de Corona pandemie, heeft de CO2 uitstoot in de atmosfeer nauwelijks verminderd. Dat baart hem grote zorgen:

” There are two numbers you need to know about climate change. The first is 51bn. The other is zero.”

“Fifty-one billion is how many tons of greenhouse gases the world typically adds to the atmosphere every year. Zero is what we need to aim for. To stop the warming and avoid the worst effects of climate change, humans need to stop adding greenhouse gases to the atmosphere. The climate is like a bathtub that’s slowly filling up with water. Even if we slow the flow of water to a trickle, the tub will eventually overflow. Setting a goal to reduce our emissions won’t do it. The only sensible goal is zero.”

“This sounds difficult, because it will be. Take this past year: economic activity has slowed down so much, due to Covid-19, that the world will emit fewer greenhouse gases. But the reduction will probably be about 5%. In real terms, that means we will release the equivalent of 48-49bn tons of carbon, instead of 51bn.”

“Consider what it took to achieve this 5% reduction. More than 2 million people died and tens of millions were put out of work. To put it mildly, this was not a situation that anyone would want to continue or repeat. And yet the world’s greenhouse gas emissions probably dropped just 5%, and possibly less.”

Lees het hele interview: link

Ayaan Hirsi Ali’s nieuwste boek: ‘Prooi’

Ayaan Hirsi Ali’s nieuwste boek ‘Prooi’ (2021) is interessant omdat het een taboe bespreekt. Kleine en grote taboes zijn altijd interessant: je ziet ze niet maar je ruikt ze wel. En hoe groter het taboe hoe harder de tanden uit de bek van de ‘taboeverrader’ geslagen moeten worden. 

Het boek gaat over de mislukte integratie van moslims in de Westerse wereld. Meer specifiek over het seksuele geweld (m.n. publieke groepsverkrachting) van voornamelijk jonge moslims tegen westerse en niet-westerse vrouwen. Haar benadering van het ‘islamprobleem’ is breed: gruwelijke anekdotische verhalen, socioculturele beschouwingen, wetenschappelijk onderzoek, cross-culturele vergelijkingen, analyses van mislukte hulpverlening aan moslimvluchtelingen en immigranten, ed. Enfin, te veel om op deze plek over uit te weiden; ik raad u aan het boek eens te lezen. 

Het boek zelf zal ook weer taboe worden, zowel binnen de moslimwereld als daarbuiten, bij degenen die aan hun eigen populistische vooroordelen en politieke correctheid willen vasthouden. Wat dat betreft is niet alleen de inhoud van het boek interessant maar ook hoe binnenkort de recensenten uit de journalistieke, religieuze, culturele, politieke en wetenschappelijke wereld er op gaan reageren. Let dan vooral op de drogredeneringen, bijvoorbeeld:  ‘Ik twijfel aan haar intelligentie en analytisch vermogen’. Of: ‘AHa komt met ondoordachte oplossingen’. Of: ‘jonge mannen gebruiken hun energie soms voor gedrag dat ongepast en soms strafbaar is’. Of: ‘AHa bedoelt ze dat iedereen moet denken zoals zij’ (1). En de psychologische afweermechanismen uit de Moslimwereld , b.v. de ontkenning van medeplichtigheid aan eremoord door familieleden en het projecteren van onverdraagzaamheid en hypocrisie op de westerling. En allerlei vormen van afgedwongen groepsdenken die er toe dienen man en paard niet te benoemen.

Er zijn uiteraard verschillende categorieën taboes:

  • universeel transculturele taboes (incest, seksuele ontrouw van vrouwen, ongeritualiseerde lijkbehandeling);
  • traditioneel culturele taboes (het merendeel m.b.t. seksueel gedrag en de asymmetrische man/vrouw verhouding;
  • specifieke subcultuur gerelateerde taboes, zowel binnen de politieke ‘vijandige’ salafistische groeperingen, als binnen de liberale, ‘aangepaste’ islamitische groepen en de ‘afzijdige’ islamitische groepen binnen Europa.

De instandhouding van niet-westerse taboes berust op een strenge sociale afwijzing en uitsluiting, waarbij er een verband lijkt te zijn tussen de grootte van het taboe en de mate waarin taboe-opleggers fysiek en sociaal geweld gebruiken. Binnen de islam, die uiteraard geen monocultuur is, is er m.b.t. moslima’s sprake van een glijdende schaal, die loopt van (on)wettig doden en vogelvrij verklaren, via huiselijk fysiek geweld, genitale verminking, uithuwelijken, binnenshuis blijven met meerdere kinderen, verbod op werken en taalintegratie, tot aan intimiderende waarschuwingen en schuldinducerende opmerkingen (2). 

Een belangrijk aspect daarbij is in hoeverre het spreken over een taboe (en zelfs denken erover) op zichzelf al verboden is of dat alleen het grensoverschrijdende taboegedrag verboden is, hetgeen bij seculiere of religieuze wetgeving of traditie geïnstitutionaliseerd is. In de westerse wereld is er eigenlijk geen taboe meer dat onbesproken is. In de islamitische wereld is de seksualiteitsbeleving, seksueel gedrag en opvoeding vrijwel onbespreekbaar. Dat maakt dat culturele zelfkritiek en dus hervormingen op het punt van de seksuele moraal onmogelijk is. Laat staan dat kritiek vanuit een andere cultuur getolereerd wordt. Het maakt dat elke cross-culturele dialoog over botsende waardesystemen niet tot stand kan komen. Zelfs niet in een brede zin van een waarden/normen-discussie omdat daarbij direct de asymmetrische verhouding tussen mannen en vrouwen aan de orde is. En daarbij kan het onderwerp seksualiteit natuurlijk niet onbesproken blijven.

Buiten het Westen kan die culturele clash wel onbesproken blijven maar wanneer de schaal van massamigratie, vooral naar de grote Noord-Europese steden, zo groot wordt dat er problematische parallelle samenlevingen ontstaan, dan kan het westen zijn ogen en oren niet meer sluiten en die cultuurdialoog uit de weg gaan. En dat is wel wat ze doet, want er is weinig statistiek (vanwege het verbod op etnisch/religieus registreren) en geen diepgaand publiek debat gaande met belangrijke islamvertegenwoordigers. 

 AHa waarschuwt tegen de westerse politieke correctheid, tegen het cultureel relativisme en de naïeve ideologie van een multiculturele samenleving. Ze is daarmee niet van een afvallige moslima een islamofobe seculier geworden. Ze schrijft genuanceerd en toont wel degelijk ook compassie met de jonge islamitische mannen en vrouwen van wie men niet kan verwachten dat zij binnen een generatie een snelle cultuuraanpassing ondergaan (3).

Een cultuurverandering waar westerlingen honderden jaren over hebben gedaan: rationalisering, individualisering en secularisering. Ze wijst erop dat migratie, etnische en religieuze discriminatie, armoede, criminaliteit, werkeloosheid, krappe behuizing, e.d. niet in de eerste plaats een Europees politiek probleem is, maar een uitvloeisel van een diepgeworteld cultureel waardenprobleem dat hoognodig geadresseerd moet worden om te voorkomen dat er grote sociale onrust ontstaat en de moeizame verworvenheden van de vrije liberale samenleving in het nauw komen. 

Het probleem met de islam is dat het vrijwel altijd geweld gebruikt om het taboe op seksualiteit en de patriarchale man/vrouw-verhouding in stand te houden. Iets wat bijvoorbeeld onder Chinezen, Vietnamezen, Sikhs en Hindoes in Europa, Amerika, Canada en Australië in veel mindere mate voorkomt.

Het probleem met de Westerse cultuur is dat ze voor het taboe op misogynie en misogyn geweld teveel respect heeft. Waarschijnlijk voortkomend uit een misplaatst koloniaal schuldgevoel (alle belangrijke culturen waren wreed koloniaal en tegenwoordig zacht neo-koloniaal). Of een misplaatst schuldgevoel over hun slavernijgeschiedenis (alle expansieve culturen hielden slaven en buiten Europa leven nog steeds zo’n 45 miljoen mensen in verborgen slavernij (4). Of een zeer racistisch oorlogsverleden (zoals in Duitsland: ‘wir schaffen das’). Dubbelzijdige vermijding: een sleutel-op-slot-situatie.  

AHa verwacht niet dat de oplossing voor de culturele waardenclash van de moslimmannen zal komen, zij zullen hun dominante positie niet opgeven. Ze schrijft: ‘Het is inmiddels een waarheid als een koe geworden dat ‘vrouwen de oplossing zijn voor het integratieprobleem. Ik ben het daar mee eens’. En daar ben ik het weer mee eens. Onze West-Europese geschiedenis laat telkens zien dat het de vrouwenemancipatiebewegingen waren die de doorslag hebben gegeven tot een meer egalitaire man/vrouw-verhouding.

Misogynie vindt men in vrijwel elke cultuur, maar het minst in de westerse, en dat gegeven is door westerse vrouwen duur bevochten. De westerse overheden en maatschappelijke instanties zouden er goed aan doen om vooral jonge islamitische vrouwen en kinderen tegen geweld te beschermen, om seksuele voorlichting verplicht te stellen, om hun onderwijscarrière sterk te stimuleren, om hun economische onafhankelijkheid te ondersteunen, en hun geëmancipeerde rolmodellen in de kunst, wetenschap, sport en techniek te promoten. 

Tenslotte komt AHa met een aantal suggesties voor Europese leiders om het asiel- en vluchtelingensysteem te hervormen. Onderwerpen als asielprocedures, taal-en inburgeringsscholing, repatriëringspolitiek, ontwikkelingshulp, grensbewaking, straf- en staatsrechtelijke aanpassingen, sociale bijstandspolitiek, e.d. komen aan de orde. 

Wat u er ook allemaal van vindt: een goed, perspectivisch boek, om ter harte te nemen.

(1) NRC, 24 febr 2021. Hirsi Ali’s ‘oplossingen’ zijn ondoordacht. De recensent (godsdienstwetenschapper) gebruikt herhaaldelijk drogredenen: ad hominem (spelen op de man/vrouw i.p.v. het argument), stroman (het standpunt van de tegenstander anders of minder genuanceerd voorstellen dan er staat). 

(2) In een interview met de VK vertelt de schrijfster Lale Gül aan welk sociaal geweld uit haar moslimgemeenschap ze onderhevig is sinds de publicatie van haar debuutroman ‘Ik ga leven’. Ze besloot zich noodgedwongen volledig terug te trekken uit de publiciteit. (VK, 26 febr. 2021, Interview: ‘Lale Gül schreef een boek over haar streng-Islamitische opvoeding en werd verketterd: ‘Ik wordt een nestbevuiler genoemd’.

(3) Zie ook een recent interview met AHA op YouTube.

(4) Walk Free Foundation; Global Slavery Index 2016: wereldwijd 45,8 miljoen slaven waarvan 58% in India, Pakistan, China, Bangladesh, Oezbekistan. Definitie moderne slavernij: als een persoon onder de controle staat van een ander persoon die geweld en dwang toepast om die controle in stand te houden, en als doel van die controle uitbuiting is (dwangbarbeid, seksslavernij, schuldslavernij, mensenhandel, kindslavernij, huishoudelijke slavernij, e.a.).

Anderen over onze incompetente overheid

Meer dan 10 jaar heeft premier Rutte het land op neoliberale wijze bestuurd zonder enige visie op waar Nederland in de toekomst naar toe zou moeten gaan. Hij zei ooit: ‘visie als een olifant is die het zicht belemmert’.

Zonder visie op de toekomst is hij als ‘manager’ er in al die jaren wel in geslaagd een volstrekt incompetente overheid te creëren. Daarover zijn recent enige belangwekkende artikelen verschenen.

Arjen Kaaks (voormalig bestuurslid CDA) schreef over het steeds zicht- en voelbaarder worden van het tekortschieten van ons openbaar bestuur – en de schade daarvan aan ons samenleven als burgers.

Een korte samenvatting van zijn analyse:

  • De verantwoordelijkheid binnen de overheid is zoek.
  • Informatie verdwijnt, wordt zoekgemaakt.
  • Waarde wordt gehecht aan imago – minder aan waarheid, waarachtigheid en inhoud.
  • Bij het nastreven naar efficiency lijken bestuurders integriteit als een onbegrijpelijke waarde te beschouwen.
  • Het vermogen om beleid succesvol tot uitvoering te brengen is verzwakt.
  • Empathie en menselijke maat leggen het af tegen proces en systeem.
  • De kosten stijgen en de deskundigheid gaat omlaag.
  • De burger wordt door de overheid gewantrouwd en gezien als probleem.
  • De politiek leidt niet maar volgt: politiek en media reageren op incidenten.
  • Van participatie is niet veel terechtgekomen. Achteraf bleek het doel van het beleid dat iedereen zichzelf maar moet zien te redden.

In het artikel doet hij een groot aantal aanbevelingen voor een competentere overheid. Lees het volledige artikel op Follow the Money: link.

Marc Chavannes (oud redacteur van de NRC, tegenwoordig in ruste bij de Correspondent) schreef afgelopen week een opiniërend artikel over de overheid als slecht functionerend nep-bedrijf. Een droevig stemmend verhaal. Link

De tot Nederlander genaturaliseerde Britse journalist Ben Coates verbaasde zich in de Groene Amsterdammer over het superieure falen van de Nederlandse overheid tijdens deze pandemie. Link.

Tot slot voorziet auteur Tommy Wieringa verkiezingen zonder echte strijd. Ook de nieuwe CDA-leider Hoekstra vertegenwoordigt voor hem: ‘Alles wat er mis is met onze parlementaire democratie (het gebrek aan diversiteit, bezieling, principes en overtuiging, aan keuzemogelijkheden; de groeiende kloof tussen hoog- en laagopgeleid, tussen rijk en arm, tussen Randstad en regio; de eindeloze heerschappij van witte mannen). (NRC).

Eerder schreef hij al over de VVD: ‘ Bij de VVD, waar men de burger vertrouwt zoals zichzelf, is men geobsedeerd door fraude. Niet door grote maar door kleine fraude. Niet door witwassen of zwartsparen, of gesjoemel met onroerend goed, maar door krabbelaars met een uitkering of recht op toeslagen. Het liberale wereldbeeld van zelfzuchtige berekening geprojecteerd op de machtelozen, voor wie geen inkeerregeling bestaat. Conservatisme, zei de Amerikaanse politicoloog Frank Withoil, is gebaseerd op in-groepen die worden beschermd door de wet maar er niet aan worden gehouden, en uit-groepen die aan de wet worden gehouden maar er niet door worden beschermd’. (Tommy Wieringa/NRC)’

Maar Rutte zal na de verkiezingen wel weer verder regeren. De door Corona vermoeide burgers zullen in grote aantallen de veilige keuze voor een vertrouwd gezicht maken, hoe incompetent ook als kapitein op een stuurloos schip. Deze keer zal hij waarschijnlijk een regering met Groen Links moeten gaan managen. Want dat zal het resultaat zijn als ouderen tijdens de verkiezingen thuisblijven uit angst voor besmetting en de jongeren massaal Groen Links stemmen.

Ik betwijfel of opnieuw onder Rutte’s leiding de overheid beter zal gaan functioneren. Het zal wel aanrommelen blijven. Hij moet alleen wel een nieuwe Hugo de Jonge vinden om de klappen op te vangen.

Perfect Storm

Professor Nouriel Roubini, een bekend econoom uit New York, schreef in de Guardian een artikel, waarom hij verwacht dat de enorme negatieve economische gevolgen van de Corona crisis zeker tot in de jaren dertig zullen duren.

Hij noemt tien factoren:

  1. We zijn de gevolgen van de vorige grote financiële crisis van 2008 nog niet eens te boven. De hoogte van met name de nu niet meer aflosbare enorme schulden van bedrijven en particulieren zullen het financiële wereldsysteem opnieuw in behoorlijke problemen brengen.
  2. De kosten van de Gezondheidszorg zullen sterk blijven stijgen, met name in de Westerse samenlevingen door een snel verouderende bevolking.
  3. Er zal sprake zijn van enorme deflatie (prijsdalingen) – we zien dat nu al bij de inmiddels zelfs negatieve olieprijzen. Het systeem van productie van goederen wereldwijd zal voor een behoorlijk deel onderbenut worden en tot vele faillissementen leiden.
  4. De Centrale banken overal ter wereld zullen nieuwe geld in de economie blijven pompen waardoor op den duur een combinatie van stagnatie en inflatie (zoals begin jaren tachtig) onvermijdelijk wordt. Gecombineerd met lage rentestanden leidt zal dit tot enorme geldontwaarding kunnen leiden.
  5. Om problemen in het wereldwijde goederenvervoer te vermijden, zullen bedrijven weer meer lokaal gaan produceren. Maar dan wel volop geautomatiseerd, hetgeen wereldwijd een opnieuw verlies van werkgelegenheid zal veroorzaken.
  6. Landen zullen zowel import afremmen om de eigen werkgelegenheid te beschermen, als ook export van technologie (waaronder farmacie!) gaan verbieden.
  7. Economische chaos, lagere lonen leiden nu al tot wijdverspreid radicaal populisme en – nationalisme met een afkeer van buitenlanders en lokale etnische groeperingen. Deze tendens zal zich in de jaren twintig versterkt doorzetten, ten koste van de Westerse democratische samenlevingen.
  8. De jaren twintig zullen de jaren zijn van een nieuwe koude oorlog, nu tussen Amerika en China.
  9. Maar Amerika zal ook  handels- en technologie oorlogen voeren met landen als Rusland, Iran etc. Die oorlog zal vooral gevoerd worden met handelsbeperkingen, desinformatie en cyberaanvallen.
  10. En dan houden we nog geen rekening met de versnellende effecten van de klimaatverandering en de wereldwijde ecologische vernietiging welke  (zo voorspellen wetenschappers al jaren) vaker nieuwe virussen over de wereld zal verspreiden.

Het artikel is te lezen via deze link:   Ten reasons why a ‘Greater Depression’ for the 2020s is inevitable.

Is alleen Intersectionaliteit het strijdveld voor Links?

De hooglopende identiteitsdiscussie binnen de progressieve wereld is een godsgeschenk voor politieke- en economische machthebbers. Te bevorderen culturele verandering kunnen ze met de mond belijden en marketingtechnisch uitdragen. Kost maar weinig.

Dit strijdveld leidt echter wel de aandacht voortdurend af van de feitelijke problemen waar een grote meerderheid van alle intersectionele burgers al jaren tegenop boxen.

Rosanne Hertzberger schreef daar twee prachtige columns over in de NRC.

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/09/zwart-en-wit-hebben-dezelfde-wensen-a3969647

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/17/een-dode-in-het-verkeer-gekmakend-en-onsexy-a3970332

Stiglitz: hoe nu verder?

Zelfs de NRC is nu van mening dat de huidige vorm van het neoliberale kapitalisme geen toekomst meer heeft. De vraag is echter: hoe moet het dan verder?

In the Guardian beschrijft nobelprijswinnend econoom Stiglitz welke stappen nodig zijn om de economische wereld in de toekomst anders te organiseren.

https://www.theguardian.com/business/2019/may/30/neoliberalism-must-be-pronouced-dead-and-buried-where-next