Is Rutte een stille misogynist?

Er mag niet uit de school geklapt worden binnen het kabinet/de ministerraad. Dat lijkt me een goede vertrouwensregel om te voorkomen dat half Nederland gaat meeregeren, de media elk meningsverschil gaat uitvergroten en je als kabinetslid je mond niet meer durft open te doen op straffe van trial by media. De vergaderingen vallen formeel onder het staatsgeheim.

Minister Bijleveld vindt dat kennelijk niet en vertelt RTL dat vrouwelijke kabinetsleden Rutte hebben aangesproken op de wijze waarop hij de vrouwelijke ministers zou behandelen. Prima als zij dat doen, als dat het geval is, maar 1) hou het binnenskamers en 2) als je dat niet wenst te doen toon dan wel aan dat Rutte’s kwalijke bejegening waar is. 

– Klopt het dat Rutte de vrouwelijke ministers eerder onderbreekt dan de mannelijke ministers*? Hoe weet je zoiets? Spreektijd opgenomen? Onderbrekingen geteld? Is dat  bij elk agendapunt zo, of bij agendapunten waar een minister meer of minder bij betrokken is? Vinden alle zeven vrouwelijke kabinetsleden dat, of niet? Vinden de negen mannelijke ministers dat ook, allemaal of enkele? Of doet het er niet toe dat de mannelijke ministers dat wel of niet vinden en alleen de vrouwelijke ministers wel? En als Rutte ze afkapt, is er dan ter plekke gevraagd naar de reden daarvoor? Onduidelijk

– De andere klacht was dat Rutte de vrouwelijke ministers niet serieus lijkt te nemen. Wanneer voel je je serieus genomen? Pas als je volledig en ongeïnterrumpeerd uitgesproken bent? Pas als je standpunt wordt overgenomen, anders niet? Zoiets kun je alleen zeggen als je meerdere voorbeelden hebt waar dat uit zou blijken, maar ja, dan klap je inhoudelijk uit de school, en dat kan weer niet. Is het fair-play als Bijleveld een klacht naar buiten brengt waarbij andere vrouwelijke klagers anoniem willen blijven? Was dat gezamelijk afgesproken, dat Bijleveld hun woordvoerder zou zijn bij het uit de school klappen bij RTL? Onduidelijk.

–  Volgens Bijleveld zouden vrouwen een andere praatstijl hebben dan mannen, ‘dat blijkt uit onderzoek (b.v. meer doelgericht)’. Dat zal vast wel, in het algemeen. Maar is die algemeenheid hier ook toepasbaar op alle vrouwelijke ministers, in deze vergadercontext? Onduidelijk.

Trouwens, over welk onderzoek hebben we het? Er zijn zoveel genderonderzoeken over de sekseverschillen in communicatiestijl, en niet altijd ‘ten gunste’ van vrouwen. Maar ook mannen hebben onderling een heel verschillende debatstijl, die vaak erg afhankelijk is van het onderwerp ter tafel, de urgentie van het onderwerp, de betrokkenheid bij het onderwerp, wie ze tegenover zich hebben, in hoeverre hun verantwoordelijkheid en positie in het geding zijn, en tien andere redenen. Bovendien, de mannen en de vrouwen zullen het met elkaar moeten redden, verschil of niet, blijf op de bal spelen en niet op de persoon. En als het soms wel op de persoon is dan spreek je daar iemand op aan, niet achteraf in de media gaan klagen. Drie belangrijke handboek argumentatieregels**zijn: niet op de man spelen (argumentum ad hominem), niet een beroep doen op medelijden/slachtofferschap (argumentum ad misericordiam), geen ‘hermetische of essentialistische argumenten’ gebruiken (mannen/vrouwen/Afrikanen/allemaal… zijn van nature…..). Lijkt me de beste manier om seksediscriminatie (en etnische) te bestrijden.

-Volgens Bijleveld zou Rutte ‘geen geduld hebben als vrouwen een onderonsje hebben en bij mannen heeft hij dat wel’. Hoezo hebben vrouwelijke ministers onder-ons-jes? Omdat ze vrouw zijn? Dat klinkt nogal  seksistisch, als een vergadertactische zet***. Of omdat ze toevallig naast elkaar zitten? Dan is het vrouw of man zijn niet relevant om te benoemen. En als mannen met elkaar praten is dat dan een onder-ons-je? Dat kun je alleen zeggen als vrouwen ervan uitgesloten worden, en is dat het geval bij de mannelijke ministers? Onduidelijk. 

Je kunt niet zomaar iets beweren of suggereren zonder dat je dat grondig met elkaar (en niet alleen met Rutte) uitzoekt. Anders is het polariseren, insinueren, kwalijke retoriek en dat schaadt de samenwerking. Als mannelijke kiezer wil je dat niet, en als vrouwelijke kiezer zul je dat ook niet willen, neem ik aan.

– Er is een gesprek geweest tussen de vrouwelijke bewindslieden en Rutte over deze kwestie, en na dat gesprek ‘is dat (gevoel) niet helemaal verdwenen’. Dat klinkt als een schot voor de boeg: kan Rutte nu nooit meer een bewindsvrouw afbreken, ook al is het nog zo terecht? Want ik hoor het ze al zeggen: ‘we hebben het er nog zo over gehad’! 

– Rutte reageerde op deze kwestie door ook uit de school te klappen; hij kon natuurlijk niet anders want anders zou hij zich ‘verdacht maken’. Maar zijn reactie was (sekse)neutraal: ‘dit is tegen mij gezegd en ik ben er op gaan letten, zowel bij de mannen als de vrouwen’. Rutte zegt, ook na een week zelfreflectie en desgevraagd bij Jinek en WNL, dat hij de 16 bewindsvrouwen en mannen voortdurend interrumpeert, om de vergadering strak te kunnen leiden en dat hij de klacht nog steeds niet herkent.

Het punt is: je kunt je gender (of etniciteit) nooit als argument voor je gelijk gebruiken, het is valsspel. Als je dat wel doet vergiftig je de samenwerking en dat hebben we zeker in deze lastige tijden niet nodig. Geen misogynie en misandrie, niet in verkiezingstijd, niet in de Eerste en Tweede Kamer, niet in het kabinet, nergens en nooit niet.

* Het fenomeen ‘manterruption’ en ‘mansplaining’ (mannen zouden vrouwen sneller interrumperen dan mannen) zou in bepaalde onderzoeksettingen bestaan. De vraag is of dit een strikt gendergebonden fenomeen is dat geldt voor elke setting, onder alle omstandigheden, onafhankelijk van onderwerp, expertise, groepsgroote, tijdsdruk, ed. (zie YouTube).

** Er is veel literatuur over wat een goede manier is om meningsverschillen op een redelijke wijze op te lossen en om de (on)deugdelijkheid van argumentaties te analyseren en te beoordelen. Een klassieker is: F.H. van Eemeren, e.a. (2016/5e druk) Argumentatie. Noordhof Uitgevers.

 *** Een bekende vrouwelijke vergadertactiek om ‘vergaderdominante mannen’ tegengas te geven is de onderlinge afspraak om het standpunt van een vrouwelijke spreker te versterken door elke volgende spreekster het standpunt te laten herhalen. (Annedieke Kuchler, Reporters Online, 11-03-21).

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *