Weekje Filosofie (2):notities en citaten

  • De mens is allereerst een wezen dat geen genoegen neemt met het leven zoals dat gegeven is. Mensen zijn voortdurend bezig hun leven te veranderen. (Sloterdijk)
  • De burger is individu geworden, nog slechts verbonden in eigen (virtuele) netwerken, en breeduit concurrerend in de publieke ruimte.
  • Onderdeel van de heersend tijdgeest: het Individu heeft een door overmatig egocentrische belangen gestuurde subjectieve visie van de wereld. Maar die visie berust vaak op pure domheid.
  • Vanuit een inmiddels extreem subjectief perspectief kijkt ieder van ons naar een wereld die ons suggereerde dat ieders leven succesvol te beheersen was, als je je maar voldoende inspande. Inmiddels weten we beter.
  • De Verlichting: met wetenschappelijke kennis kun je de wereld beheersen. Het resultaat: met kennis en kapitaal kun je gerichter dan ooit letterlijk berekenend ten koste van anderen en de natuur je hebzucht en machtsdrang volgen.
  • Gramsci, de oprichter van de Italiaanse communistische partij zei het ooit fraai: ‘We moeten optimisme hebben van de geest, maar pessimisme van het intellect’. Dat lijkt nog steeds een bruikbaar devies.
  • De identiteitsdiscussie is eigenlijk een beetje merkwaardig. De nadruk ligt in de discussies vooral op wat iemand biologisch is, alsof het diersoorten betreft. Weinig andere identiteiten komen aan bod: vriendin van Bob, liefhebber van pop, tennister, bierbrouwer, Zwollenaar, journaliste etc. Of zouden die luide stemmen op sociale media geen andere identiteiten hebben?
  • Ridderlijkheid, bagage dragen, de deur openhouden – het heet nu ‘welwillend seksisme’. Voorrang geven en galant gebruikmaken van grotere mannelijke lichaamskracht is volgens psychologisch onderzoek verbonden met het op een voetstuk plaatsen van de vrouw – en dus seksistisch. Ooit heette mannelijke risicobereidheid: onverschrokkenheid, maar volgens de laatste richtlijnen van de Amerikaanse Vereniging van Psychologen behoort dit tot de verderfelijke ‘traditionele mannelijke ideologie’, ook wel aangeduid als ‘giftige mannelijkheid’. (Maarten Huygen/NRC)
  • De Amerikaanse socioloog Kimmel gebruikt de term ‘aggrieved entitlement’: voor relationeel, maatschappelijk of cultureel terzijde geschoven witte jongens en mannen uit de lagere inkomens- en sociale klassen. Ze zijn gefrustreerd omdat ze iets niet krijgen waarvan ze voelen dat het ze rechtmatig toekomt. Ze willen hun verloren terrein (vaak met geweld) terugveroveren. Hype ideologen als Jordan Peterson steunen deze ‘slachtoffers van vrouwen en multiculturalisme’. Kimmel is echter van mening dat de geestelijke problemen van deze mannen vooral veroorzaakt worden omdat ze geen zinvolle plek in de maatschappij meer kunnen vinden.
  • Opgehitst door de oorverdovende maatschappelijke herrie om hen heen, plegen lonewolfs, agressieve jongeren en psychisch gestoorden individuele aanslagen op medemensen met auto’s, messen,  ijzerneusschoenen, knuppels, vuurwerk, en ontploffend gasbommen in hun woningen.
  • In een cultuur die autonomie promoot wordt het individu geacht zichzelf te vormen en te vervolmaken – wat onherroepelijk mislukt. Dat mislukken kan gemakkelijk leiden tot het gevoel te falen. En dat gevoel te falen tot depressie. (Februari/NRC)
  • De toekomst is onzeker. Zelf zou ik vroeger hebben gedacht dat dat het grote voordeel is van de toekomst, maar ik begrijp nu ook wel dat het een nadeel is. Vooral als die toekomst je eigen verantwoordelijkheid wordt en je wordt geacht haar vorm te geven. (Februari/Ehrenberg-NRC)
  • De moderne depressie is een gevolg van de toekomst. Door de druk om zichzelf morgen weer opnieuw uit te moeten vinden, verkeert het soevereine individu in een voortdurende staat van oorlog met zichzelf. Soms implodeert die zelffabriek. Dan lukt het niet meer om een nieuw zelf te maken voor de nieuwe tijd. (Februari/de Lange-NRC)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *