Keek op ‘de week van het leven’ van prolifers

Dat de Staat of Kerk de baas is over je lichaam heb ik altijd vreemd gevonden. Dat iemand ook maar de baas zou kunnen zijn over het meest eigene wat je je kunt bedenken, je lijf, zoiets stamt toch uit de tijd van de lijfeigenen en de slavernij en van voor de tijd dat Kerk en Staat gescheiden werden? 

Nu is de kwestie van de scheiding tussen Kerk en Staat een nogal ingewikkelde. In de West-Europese landen is die scheiding verschillend aangebracht. Van diepgaand gescheiden werelden in wettelijke en politieke zin (secularisme/laïcisme in Portugal en Frankrijk) tot aan een verregaande verknoping (staatsgodsdienst in Engeland en Denemarken). Nederland zit in de middenmoot waarbij Kerk en Staat elkaar via de politiek wel, maar toch beperkt beïnvloeden. Uiteindelijk heeft de staat grondwettelijk het laatste woord: je mag geloven wat je wil ‘behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet’. Dus Prolife-activisten: hou je daaraan. Dus Staat: stuur die intimiderende, moreel chanterende, opruiende schreeuwers weg voor de deur van abortusklinieken.

Sinds de scheiding van Kerk en Staat (in 19e eeuw) blijven de christelijke kerken proberen om het zonder wetsregels maar met hun moralistische kerk- en bijbelregels de baas te blijven over het lijf van een ieder. Maar ja, de ‘baas in eigen buik-beweging’ heeft natuurlijk een zwaarwegend punt: het lijf is de eerste soevereiniteit van het individu (de Nederlandse abortuswet bestaat sinds 1984).

Het is de staat die het individu moet beschermen waarbij de vraag is, in het geval van abortus: moet ze het leven beschermen (prolife) of het lijf van het individu (baas in mijn buik)? Allebei natuurlijk: het leven en lijf van het ongeboren kind en het leven en lijf van de zwangere vrouw. Het leven beschermen is iets anders dan het lijf beschermen, dat zijn twee verschillende perspectieven. ‘Het leven’ is een generalistisch perspectief, geldig voor iedereen. ‘Het lijf’ is een specifiek perspectief, dwz. specifiek geldig voor een bepaalde vrouw, die zwanger is en in bepaalde specifieke omstandigheden verkeert. 

‘Het leven’ is een abstractie. ‘Het leven beschermen’ is een principe. ‘Het lijf’ van een ongeborene en van een zwangere vrouw is concreet en praktisch en aan te wijzen als levensvatbaar of niet (vanaf 24 weken). 

De wet is generalistisch en volgt democratisch afgesproken wettelijke principes en maakt uitzondering voor het bijzondere, specifieke geval, bijvoorbeeld bij abortus, actieve en passieve euthanasie, ernstig suïcidale mensen met een psychiatrische aandoening. En dan nog alleen na overleg en consensus tussen rechters en medici in het concrete geval. Het rammelt wel eens, ok, maar over het algemeen werken wet- en regelgeving goed. Dat komt omdat er een zekere balans aanwezig is tussen het generalistisch abstracte denken en het specifieke concrete ervaren van alle dag. 

Bij de religieuze moraliteit in zake abortus is die balans er niet ,want het principe van de bescherming van het leven kent geen concreet aanwijsbaar lijf. Dat doen principes, dogma’s, leerstellingen en doctrines niet. Die religieuze moraliteit maakt dat er in de meeste niet westerse landen nauwelijks of niet een onderscheid wordt gemaakt tussen leven- en levensvatbaarheid, tussen verschillende persoonlijke omstandigheden, leeftijden, gezondheidstoestanden, erfelijke ziektes, noodtoestanden, zoals de westerse wetten dat wel doen (zie Wikipedia, wereldoverzicht abortuswetgeving).

Ze maakt ook geen onderscheid tussen religieuzen en seculieren. En dat laatste is misschien wel het meest ergerlijke: prima prolifer, als jij geen abortus wil, maar vertel me niet dat je boven de moraliteit staat van een seculier en boven een 36 jaar bestaande wet die in alle westerse landen vergelijkbaar is (Polen en Malta uitgezonderd). Die morele superioriteit en neerbuigendheid naar andersdenkenden wordt natuurlijk schaamteloos ontkent, al eeuwen. Hulp aan ongewenste zwangeren wordt door prolifers ‘liefdevol’ geboden. Zegt men (‘we haten de zonde maar niet de zondaar’). Hulp? Ja natuurlijk, maar stilletjes ook in de vurige hoop een verloren ziel te bekeren. 

En nog geen halve eeuw geleden, in Ierland bijvoorbeeld, wat minder liefdevol: ‘uit zonde geboren kinderen’ werden vermoord (Tuam klooster), gemarteld/medische experimenten (Secret Heart Klooster), verwaarloosd, uitgebuit, misbruikt, vernederd, weg-geadopteerd. Hun ‘zondige moeders’ werden als ‘moreel gevaar voor de gemeenschap’ als slaaf behandeld, mishandeld, verkracht, van naam veranderd (in de zgn. Magdalene kloosters). Het is nog steeds een nationaal trauma, temeer omdat ook de Ierse Staat volop samenwerkte met de kloosternonnen en weet had van de grootschalige institutionele misstanden. Mooie scheiding van Kerk en Staat. En u denkt dat zoiets tegenwoordig wel wat meevalt? Klopt, in de westerse wereld dan. Maar in de rest van de wereld? Niet dus.

Waar het om gaat is de verborgen, ontkende, hypocriete arrogantie van de Prolife beweging. Christenen, die maar niet willen leren van de gruwelijke geschiedenis die religieuze dogma’s hebben veroorzaakt tav. ongewenste zwangeren, hun kinderen, homofielen (etc), en andersoortige gelovigen. Het dogmatisch denken is het zelfde kwaad dat ruimte gaf aan de Nazi’s, aan de Rwandese genocideplegers, Zuid-Amerikaanse criminele dictators, pedofiele bisschoppen en priesters, moet ik nog doorgaan? 

Simpel gezegd: er is niets mis mee als mensen er morele principes op na houden mits die niet claimen goddelijke eeuwigheidswaarde te hebben en mits die principes zich onder democratische wetten plaatsen. Maar er zijn ook principes die er mensen op na houden. En die zijn het meest gevaarlijk, omdat ze valse tolerantie, onderhuidse repressie en verborgen morele superioriteit prediken en lang bestaande democratische wetten ondergraven. Prolifers behoren tot die groep. 

Nee, de wereld is niet abstract, maar (soms verschrikkelijk) concreet. En Kerk en Staat zijn nog steeds niet gescheiden.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *