Die is gek (3)

De Waarheid komt in drie smaken: de pseudo waarheid, de redelijke waarheid, en de echte waarheid. Zeg maar: Trump, Einstein en Karel van Wolferen. Zeg maar: de leugen en de domheid, de correlatie en de causaliteit, en de openbaring en de zelfverheffing. 

Die drie waarheden hebben elk hun eigen spreekbuis: de sociale media, de wetenschappelijke tijdschriften, en het tijdschrift ‘Gezond Verstand’. De introductie van het tijdschrift ‘Gezond Verstand’ is te zien op YouTube waarin de aarslikkende interviewer Ramon Bril (‘zoiets moois, historisch, waanzinnig, abonneer je!’) de houtje-touwtje blèbberende journalist Karel van Wolveren alle ruimte geeft voor zijn, met narcistische bescheidenheid gepresenteerde, theorieën over hoe de (corona) wereld echt in elkaar steekt. 

Je mag dan wel (emeritus) hoogleraar Vergelijkende Politieke en Economische Instituties zijn (sinds 2006, daarvoor journalist), dat betekent nog niet dat je een alom gezaghebbend figuur bent buiten je eigen specialistische discipline of een alom hooggewaardeerde researchjournalist. En dat gezag is nu juist waar van Wolferen zich wel op laat voorstaan. In veel van zijn interviews en presentaties (zie YouTube) verklaart hij zich openlijk boven alle Nederlandse mainstream kranten, de politieke elite, de (virus)wetenschappers, etc., met als vast uitgangspunt dat alle overheden over alles zullen liegen als ze de kans krijgen. 

Niet voor niets is hij de laatste jaren afgeserveerd in de academische en de mainstream journalistieke wereld en inmiddels als een hardgekookte complotdenker wordt gezien die zich alleen nog kan handhaven in de echokamers van andere ‘kritische denkers op alternatieve media’, zoals ze zichzelf graag noemen (mn. Cafe Weltschmerz op YouTube)).

Het fenomeen complottheorie, complotdenkers en complotdenken is behoorlijk complex omdat het zeer veel aspecten omvat, zoals: 

  • het type theorie (tientallen veelsoortige theorieën, van bizarre tot haast geloofwaardige);
  • het type persoonlijkheid (samenhang met narcistische en psychopathische trekken, structureel oppositioneel gedrag); 
  • het type denken (van een duidelijke psychiatrische geïsoleerde waan en paranoïdie, tot onopvallende confirmation  bias, cognitieve dissonantie, magisch- en cultdenken); 
  • de persoonlijke geschiedenis (kwetsbaarheid als gevolg van psychotrauma’s door gezagsfiguren en autoriteitsinstanties, bindingsangsten, affectieve verwaarlozing, weinig opleiding); 
  • de persoonlijke levensomstandigheden (isolement door cognitieve en sociale beperkingen, soms leeftijdsafhankelijk);
  • reguliere groepsondersteuning van gelijkgestemden (door honderden samenzweringsplatformen op internet);
  • extreme groepsdruk (door deelname aan radicale, sektarische of terroristische bewegingen);
  • actuele maatschappelijke omstandigheden (oorlogsdreiging, pandemie, chemische en farmacologische  vervuilingsincidenten);
  • het ‘Netflix-effect’ (door films en boeken met CIA/pandemie/Roswell/Bigtech /Bigfarma etc. samenzweringen). 

Afgezien van deze inhoudelijke aspecten is wellicht de belangrijkste vraag: hoe schadelijk zijn complotdenkers eigenlijk? 

De Platte Aarde-denkers lijken niet een maatschappelijk probleem te vormen. De Apollo-maanlandingsontkenners ook niet. Maar de Newage Antivaxxers, 5G stralings-activisten, Pedosatanische complotgekkies en Coronawappies vormen wel een maatschappelijk gevaar omdat ze levensbedreigend zijn voor derden. Veel doden zijn al gevallen als gevolg van publicaties door complotdenkers.

Heeft de samenleving behoefte aan een complottijdschrift als ‘Gezond Verstand’ (1miljoen eerste oplage)? Ja, zoals er ook behoefte is aan cocaïne, partydrugs, veel vlees en vis, fastfood, vliegvakanties, tropische hardhoutvloeren, auto’s, met uiteindelijk dodelijke gevolgen door georganiseerde criminaliteit, global warming en welvaartziektes.

En nee, we hebben geen behoefte aan een polarisering van het coronabeleid, aan het vollopen van ziekenhuizen en aan straatrellen omdat complotdenkers de bevolking wijs maken dat alle regeringen in de wereld je met duistere bedoelingen beliegen met hun maatregelen. Het is nu zaak loyaliteit te tonen met ernstig zieken, covid en niet- covid patiënten en hun families. Loyaliteit met overbelastte gezondheidzorgers, en al diegenen die achter de linies hun best doen om de bevolking coronavrij te maken. En ja, ook ten behoeve van ondernemers, de dienstverlening-, cultuur- en evenementensector. Nu solidair zijn en dan zien we later wel in hoeverre overheden fout zaten.

Nee, geen enkele behoefte aan opfokkende krantjes en schadelijke onlinetypes als Karel van Wolveren die bij deze ego-positief bevonden is. En vast ook wel geheel overtuigd en vrijwillig wil tekenen voor een plek in het zwartste scenario.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *