Weeklog 34: Elitaire democraten

  • Een stabiele diepgewortelde democratie heeft meestal als basis een relatief homogene bevolking, niet al te grote verschillen in inkomen en vermogen tussen rijk en arm en kwalitatief hoogwaardige gemeenschapsvoorzieningen (gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, oudedagsvoorziening en sociale vangnetten). Denk hierbij aan de Scandinavische landen en Zwitserland. Indien deze voorwaarden ontbreken is het relatief eenvoudig om een democratie op enige termijn te  destabiliseren. We zien dit overal in de wereld om ons heen gebeuren, zelfs in de bakermat van de parlementaire democratie: Engeland of in de vroegere kampioen voor de democratie: Amerika.
  • Zodra in een land alleen nog geldt dat de meerderheid van het aantal uitgebrachte stemmen bij verkiezingen (al is het maar 1% verschil) voldoende is om de volstrekte wetgevende macht uit te oefenen, dan staat tegenwoordig de democratische rechtsstaat al onder grote druk. Denk aan de werkwijze van de autocraten in Oost Europa (Polen, Hongarije) die de ‘democratie’ wettelijk naar hun hand hebben gezet. Maar ook aan de Conservatieven onder Boris Johnson. Die regelen tegenwoordig hun zaakjes ook ‘wettelijk’ om de zakelijke belangen van hun rijke sponsors te dienen.
  • De Nederlandse bestuurlijke elite (waaronder de parlementaire en ambtelijke  bureaucratie) functioneert al jaren zeer slecht. Denk aan de bestuurlijke aanpak van bijvoorbeeld  de Toelagen Kinderopvang, de Stikstof problematiek en de boeren (maatregelen deze week ook al weer ingetrokken), het Duurzame energiebeleid, het herstel van huizen in aardbevingsgebied Groningen of de problematiek van de Politie of de Geestelijke gezondheidszorg. Of kijk vandaag de dag naar de GGD organisaties die een organisatorische puinhoop maken van het opsporen en testen van Corona.

Besturen betekent in Nederland: eindeloos traag stroperig overleg in bestuurlijke kringen en uitstel van beslissingen door commissies in te stellen. En het voortdurend op de rem trappen van werkgevers, werknemers en vele andere belangengroepen (boeren..) om genomen besluiten af te zwakken en te traineren.

Echte parlementaire controle ontbreekt doordat fracties gebonden zijn aan regeerakkoorden. Er worden altijd veel plannen aangekondigd en gemaakt, maar er is meestal sprake van  beperkte en miserabele burgeronvriendelijke  implementatie van die plannen, overmatige focus vooraf op kostenbeheersing (maar bijna nooit achteraf bij forse budget overschrijdingen). Het kerncriterium voor beleid is bijna altijd efficiency (kosten/baten), niet of de beleidsdoelen überhaupt haalbaar zijn of welke kwaliteit (welke waarden!) gewaarborgd dienen te worden.

Er was een uitzondering in het afgelopen jaar. Als noodmaatregel om aan een uitspraak van de hoogste rechter te voldoen werd – in verband met de stikstof problematiek – plotseling en zelfs bijna geruisloos (nauwelijks publieke discussie) de maximum snelheid op de snelwegen verlaagd naar 100 km per uur. Wat een rust opeens om je heen als je op die wegen rijdt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *