Tele-rechtspraak in tijden van corona

Een paar dagen geleden kwam me het volgende verhaal ter ore. Het betrof een gerechtelijk geschil over een nogal ingewikkelde financiële kwestie tussen twee personen. De kwestie was nogal acuut omdat de Verzoeker (klager) zijn afgesproken maandelijkse bedrag van de Verweerder (aangeklaagde) al maandenlang niet meer ontving, waardoor hij niet meer in zijn levensonderhoud kon voorzien en leningen/schulden moest aangaan.

De kwestie werd om die reden aan de kortgedingrechter voorgelegd en er kon een ‘electronische spoedrechtzitting’ (zgn. Telehoren) worden afgesproken. En daar ging het mis:

  1. De rechtszaak kon alleen telefonisch gevoerd worden, er was geen videoverbinding. De Verzoeker en zijn advocaat bevonden zich op verschillende locaties, de Verweerder bevond zich samen met zijn advocaat op één locatie. Een directe, korte ruggespraak tussen Verzoeker en zijn advocaat was dus niet mogelijk, hetgeen toch zeker een abnormale omstandigheid te noemen is.
  2. De telefoonlijn viel herhaaldelijk weg of werd verbroken wat niet of te laat werd opgemerkt door partijen, waardoor er hiaten en verwarring in de betogen ontstonden.
  3. De Verzoeker kon bij afwezigheid van een videoverbinding soms niet meer onderscheiden of de rechter of de advocaat(en) aan het woord was hetgeen hoogst verwarrend was en waardoor hoor en wederhoor niet goed verliep.
  4. De rechter stelde voor aanvang van de zitting ook niet de communicatiespelregels vast, bv.: U kan alleen spreken als ik u het woord geef. Het gevolg was dat er tijdens de zitting regelmatig door elkaar gesproken werd hetgeen de verwarring nog eens vergrootte.
  5. De zitting mocht alleen besloten gevoerd worden dwz. de Verzoeker mocht zich alleen laten bijstaan door een advocaat en niet door zijn fiscaal jurist die de ingewikkeldheid van de zaak kon uitleggen in het geval de advocaat van de tegenpartij of zijn eigen advocaat of de rechter de details onjuist interpreteerden, of vanwege de complexheid niet zouden begrijpen.
  6. De rechter zei openlijk dat hij de financiële complexiteit inderdaad niet begreep. De advocaat van de Verzoeker bleek de complexiteit van de zaak ook niet te vatten en beiden moesten nota bene bij herhaling door de Verzoeker worden gecorrigeerd;
  7. De rechter stelde bij herhaling vragen waarvan het antwoord in de aangeleverde stukken te vinden was. De advocaat van de Verzoeker daarentegen gaf bij herhaling antwoorden die niet overeenstemden met hetgeen in de aangeleverde stukken aangevoerd werd. Zowel de rechter als de eigen advocaat gaven er blijk van de stukken kennelijk niet grondig te hebben (kunnen) gelezen of te interpreteren en door de algehele communicatieve verwarring kon de Verzoeker niet tijdig verwijzen naar de bladzijden waarop het juiste antwoord te vinden was.
  8. De rechter besloot de zitting met de uitspraak dat een verdere afhandeling tzt. alleen schriftelijk kon worden afgehandeld hetgeen opnieuw tijdsverlies voor de Verzoeker opleverde. Dwz. het spoedeisend belang van deze urgentiezitting viel weg, evenals de mogelijkheid om in tweede instantie hoor en wederhoor door de rechter op de aangeleverde stukken te laten plaatsvinden.

Het punt is hier dat door de coronacrisis er kennelijk niet voldoende ervaring kon worden opgebouwd in ‘elektronische rechtspraak’ (althans bij deze rechter) waardoor de rechtsgang voor partijen ernstig verstoord kan raken. De grote achterstand die rechtbanken door de coronacrisis hebben opgelopen (en nog gaan oplopen) maakt dat Telehoren en Videozittingen waarschijnlijk sterk zullen gaan toenemen. Maar als de kwaliteit daarvan een normale zitting niet benaderd zal dat bij partijen zeer grote frustratie opleveren en wordt daarmee de rechtsgang en het rechtsgevoel sterk verstoord. Erger nog: er worden onherstelbare fouten gemaakt, met grote consequenties. 

Het zou dus een goede zaak zijn als bij telefonische of videorechtzittingen, waarbij een of beide partijen, met aantoonbare argumenten/incidenten, kan aantonen dat er sprake is van een verstoorde elektronische communicatie, deze zittingen met de hoogste spoed op de juiste wijze worden overgedaan. Bovendien: als er weinig mensen bij een rechtszaak betrokken zijn hoe moeilijk is het dan om een 1,5 meter rechtszitting te houden?  Oppassen dus, dat de overbelastte Vrouwe Justitia niet door het coronavirus wordt geïnfecteerd!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *