Covid19 als systeemfout

De coronacrisis heeft het putdeksel opzij geschoven waaronder de menselijke zwakten en kwetsbaarheden verborgen liggen. Het Covid19 virus lijkt een directe link te hebben met onze levensstijl:

  • hoge stedelijke bevolkingsdichtheid;
  • intensieve dierhouderij;
  • hoog frequente reis en vervoerbewegingen, u kent het wel.

Het verband tussen ziekte en levensstijl wordt ons al jaren voorgehouden omdat wereldwijd de top 10 van doodsoorzaken dat verband telkens weer aangeeft. De 5 belangrijkste doodsoorzaken zijn in zowel arme als rijke landen dezelfde:

  • hart en vaatziekten;
  • luchtweg ziekten en infecties, longziektes;
  • kankers, diabetes;
  • in de arme landen uiteraard meer malaria, tuberculose;
  • in de rijkere landen meer diabetes2, kankers, dementieën.

De leefstijladviezen die u van de dokter krijgt zijn steeds dezelfde: gezond eten, veel bewegen, niet roken, weinig alcohol, genoeg slapen, niet stressen. We weten het wel maar we doen het niet, hoe komt dat?

Dat komt omdat die kwalijke persoonlijke levensstijl is ingebed in de manier waarop wij het systeem samenleving inrichten. Of iets abstracter: een foute levensstijl is een systeemfout. En systemen zijn sterker dan individuen. Concreet voel je bewust je te dikke buik maar abstract voel je het systeem niet, het blijft onbewust, hooguit voorbewust.

Het systeem is sinds de landbouwrevolutie en de industriële revolutie geleidelijk aan ontworpen op grond van idealistische ideeën en mensbeelden hoe wij het beste welvaart kunnen verkrijgen. Wereldwijd komt dat vandaag de dag in de praktijk neer op een marktkapitalistische inrichting van de staat, ongeacht of die staat een meer bruut autoritair communistisch-kapitalisme propageert (China), dan wel een socialistisch kapitalisme nastreeft (SP), een sociaal-democratisch kapitalistisch bestel (Europa) uitvoert of een bruut vrijemarktkapitalisme (VS).  Het politiek/economisch systeem kan van kleur en pad verschillen, maar het einddoel blijft dezelfde: een welvaartstaat! En wat iedereen zich daarbij afvraagt is: welvaart….voor wie, voor welke klasse? 

Een tweede systeemfout is dat het kapitalistische systeem niet kan bestaan zonder groei, het houdt geen rekening met een eindigheid of onoverkomelijke beperking van groei. Het systeem is gelooped, noodzakelijkerwijs zelfonderhoudend en stort uiteindelijk ineen als het tegen de empirische werkelijkheid aanbotst: global warming, ineenstorting van ecosystemen, nucleair/chemische vervuiling en oorlog, een gebrek aan grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen. Of zoals nu, een uitbraak van een pandemie.

Covid19 laat ons die twee systeemfouten zien en men zoekt naarstig naar oplossingen. Afhankelijk van het niveau van analyse formuleert men die oplossingen. Bijvoorbeeld, de econoom Thomas Piketty zoekt het in de democratisering van bedrijven waarmee het brute CEO/dividentenkapitalisme wordt afgeremd en omgebogen. De filosoof Slavoj Žižek zoekt het in een terugkeer naar een gemoderniseerde, mild communistische staatsinrichting. De links anarchistische/socialistische taalkundige Noam Chomsky toonde zich levenslang een zeer scherp politiek analist en fileerder van de Amerikaanse kapitalistische ideologie. Dan zijn er de ethici, de religieuzen en de intellectuele elite met hun preferente oplossingen (en we gaan daarbij voorbij aan de idiotie van de marginale New World Order complottheoretici, dat soort lieden).

Tenslotte is er een grote diffuse groep die zijn hoop heeft gezet op technologische oplossingen die het systeem moet ontdoen van de effecten van de twee systeemfouten: onze dodelijke levensstijl en de apocalyptische planeetbedreiging

Maar pas op: het zijn de tech-kapitalisten die met hun tech-oplossingen de democratie om zeep zullen/kunnen brengen. Die ontwikkeling is al enigszins zichtbaar:

surveillancetech (gezichtsherkenning, telefoontracking, clickbaittracking, Sirihacking, etc), desinformatietech (politieke trolls, deepfake, censureren en verwijderen van (social) mediadata, etc.) en de financiële techcowboys (bitcoin blockchain, hightech megasnelle geldhandel, etc.).

De AI-algoritmes kennen uw lichaam, emoties en gewoonten straks beter dan uzelf, waardoor u niet alleen goede adviezen krijgt over u gezondheid maar ook gemakkelijk gemanipuleerd kunt worden in het ervaren van een werkelijkheid die technocraten u voorhouden.

U zit naar een nieuwsfilmpie over een politicus te kijken en weet niet of het een gevideoshopte of een real-live weergave is. U wordt gevoed met informatie op uw iPad waarvan de technokapitalist weet dat u ervan houdt, maar er komt geen tegeninformatie in uw bubble waardoor u misschien anders over zaken zou gaan denken. 

Kortom, als uw brein, als ons huidige sociale systeem ‘gehacked’ wordt door techkapitalisten dan vervaagt de werkelijkheid tot een virtuele werkelijkheid en zitten u en ik in The Matrix zonder het te weten. 

Hoe moeten we verder? Wie het weet mag het zeggen, ik niet. Maar toch…..op een gekke manier ben ik eigenlijk ook  wel een beetje blij met dit dystopische killer virus. Het schudt de boel weer es goed op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *