Menselijke binding berust op goed vertrouwen, goed vertrouwen op empirische kennis

Voor het HIV-virus is in 40 jaar nog nooit een vaccin gevonden. En de gangbare, meest optimistische schatting van virologen is dat het 1à 2 jaar kan duren voordat er een Covid19-vaccin is. Maak je borst maar nat dus. Een virusvaccin uitvinden is één ding maar een veilig virusvaccin uitvinden is iets anders. Want het inenten van miljoenen gezonde mensen zonder te weten wat de gezondheidsimpact daarvan is, wat de fysiologische, genetische, etc. bijwerkingen op korte en zo mogelijk op lange termijn zijn, dat zou beslist onverantwoord zijn. Het middel mag niet erger zijn dan de kwaal. We moeten erop kunnen vertrouwen dat vaccins, net zoals alle medicijnen natuurlijk, een goeie bijsluiter hebben. 

Vertrouwen is hier het kernwoord. Vertrouwen op wetenschappers in de eerste plaats. En daar wringt voor veel mensen de schoen want ze zien dat wetenschappers elkaar nogal eens tegenspreken en dat voedt het wantrouwen ten aanzien van hen. Onterecht, want dan maakt men geen onderscheid tussen het vertrouwen in wetenschappers en het vertrouwen in de wetenschappelijke methode als werkwijze om tot betrouwbare empirische kennis te komen. Dat wetenschappers elkaar tegenspreken is bij een complex probleem juist gunstig want alleen botsende inzichten helpen om tot een voortschrijdend inzicht te komen. Zo werkt wetenschap nu eenmaal. En dat sommige wetenschappers ook wel eens ter eigen glorie met data frauderen is een side issue en tegenwoordig uitzonderlijk gezien het aantal controlerende collega’s, commissies en instituten dat men moet passeren alvorens iets te kunnen beweren in een vaktijdschrift. (zie mijn blog: Nepnieuwspreventie). 

Als je geen wetenschappelijke opleiding hebt gehad zijn complexe wetenschappelijke methodieken en technieken zeer lastig te begrijpen. En als je die wel hebt gehad begrijp je die methoden en technieken waarschijnlijk alleen maar voor zover het je eigen vakgebied betreft. En als je cognitieve vermogens niet groot zijn dan ben je overgeleverd aan de complotgoeroes, de Bolsonaro’s of je eigen lege borrelpraat.

Empirische kennis (in dit geval vnl. virologische en epidemiologische kennis), is überhaupt onontbeerlijk om adequaat in de wereld te kunnen handelen en te overleven. De beste kennis geeft over het algemeen de beste overlevingskans, mits de ‘klasse van beleidsmakers’ die expertkennis niet negeren, bagatelliseren, in twijfel trekken, of anderszins voor eigen machtsbelang aan de kant schuiven. En dat gebeurt vandaag de dag en in de geschiedenis van de mensheid voortdurend. 

Terug naar het begrip ’vertrouwen’. Wat is dat eigenlijk: vertrouwen? Dat begrip heeft op zijn minst twee kanten: een persoonlijke kant en een interpersoonlijke kant. Die tussenmenselijke kant van vertrouwen verwijst naar ‘tegen elkaar de waarheid spreken, naar eerlijkheid, betrouwbaarheid, kunnen rekenen op, te goeder trouw zijn’. Oftewel naar de kennis van een ander die mij en mijn geliefden ermee beschermd (en omgekeerd). Zeker in stressvolle situaties zal een kind eerst op de beste zorgkennis van zijn ouders vertrouwen (basic trust), de ouders op elkaar, op hun vrienden en familie.

Die sterke emotionele basisbinding die mensen noodzakelijkerwijs met elkaar hebben berust op het wederzijdse vertrouwen dat de waarheid gesproken wordt, op wederzijdse eerlijkheid, betrouwbaarheid. Men durft op elkaars oordeel, beste inzichten en vaardigheden te rekenen. Men doet zijn uiterste best voor elkaar op grond van de beste kennis en ervaring die men bezit, ook al kan men met zijn kennis en inzichten er naast zitten. 

De vraag is: wie kan ik vandaag de dag vertrouwen, oftewel wie heeft de beste kennis als het er op aan komt? 

Dr. Vogel of dr. Gommers? Ik bedoel, zij die wetenschappers en wetenschappelijke instituten voortdurend proberen te ondergraven zijn bezig met de ontbinding van het meest fundamentele dat mensen bij elkaar houdt: vertrouwen in waarheid spreken, in eerlijkheid, betrouwbaarheid en in de eeuwenoude deugd van ‘het te goeder trouw zijn’. Dit klinkt haast theatraal, zwart-wit, het zij zo. Maar dit zijn tijden van dreigende ontwrichting en ontbinding en dan heb je maar te kiezen tussen the Good (empirische kennis), the Bad (pseudo kennis) and the Ugly (criminele kennis).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *